Xã hội 12/10/2013 10:00

Xây dựng hình tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong văn học

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong số hình tượng quan trọng nhất trong chặng đường lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ 20 đến nay.

Chiến tranh với những thăng trầm thường tạo nên những huyền thoại. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong số những hình tượng quan trọng nhất trong chặng đường lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ 20 đến nay. Có lẽ vì lý do đó mà việc xây dựng một hình tượng văn học mang tên Võ Nguyên Giáp đến nay vẫn là thử thách của không ít cây bút văn học trong và ngoài nước.

Đại tá, nhà văn Hữu Mai là người được chọn để viết hồi kí cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Sinh thời, nhà văn Hữu Mai đã kể lại hành trình hơn 30 năm viết hồi kí cho Đại tướng không chỉ là chuyện công việc được giao phó mà còn là mối duyên nợ văn chương giữa đại tướng và nhà văn. Kết quả của mối duyên nợ ấy là 6 tập hồi kí: "Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ" (1964); "Từ nhân dân mà ra" (1966); "Những năm tháng không thể nào quên" (1970); "Chiến đấu trong vòng vây" (hồi ký, 1995); "Đường tới Điện Biên Phủ" (1999); "Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử" (2000).

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà văn Hữu Mai

Bên cạnh đó, nhà văn Hữu Mai cũng cho ra đời cuốn tiểu thuyết lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp mang tên "Không phải huyền thoại". Người đọc từng biết đến hình ảnh vị Đại tướng Tổng tư lệnh qua những văn bản lịch sử, những hồi ký và những thước phim tư liệu. Song phải đến "Không phải huyền thoại", chân dung của ông mới hiện lên như một nhân vật văn học đúng nghĩa, với những ưu tư và trách nhiệm của một con người được lịch sử chọn.

Trong lời giới thiệu cuốn sách có viết: "Chiến tranh với những thăng trầm thường tạo nên những huyền thoại. Nhưng nhà văn Hữu Mai với mối quan hệ đặc biệt với nhân vật của mình, đã có cuộc hành trình trên trang giấy để tìm ra đâu là khía cạnh phi thường của một con người giữa quan hệ với muôn người, những ảnh hưởng đến sinh mệnh và cục diện chiến cuộc, đâu là khía cạnh chân thực của những nét ngoại cỡ của tầm vóc lịch sử".

Nhà thơ Hữu Việt - con trai nhà văn Hữu Mai chia sẻ một chi tiết trong tác phẩm: "Đó là quyết định kéo pháo ra. Trong một số bài viết, Đại tướng có viết đây là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của Đại tướng. Phương châm của chúng ta lúc đó là "đánh nhanh, thắng nhanh" nhưng trong điều kiện thực tế, Đại tướng thấy "đánh nhanh, thắng nhanh" khó có khả năng giành chiến thắng. Đại tướng đã có một quyết định ngược lại với chủ trương ban đầu. Và dù thấy đúng nhưng ông phải thuyết phục được mọi người tổ chức lại trận địa, quyết định chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Quyết định là rất nhanh nhưng quá trình hình thành quyết định thì một tác phẩm văn học sẽ giải quyết được rất tốt. Tôi cho rằng đó là sự hấp dẫn của một tác phẩm văn học, cũng giống như nhiều cuộc chiến tranh trên thế giới đã được thể hiện bằng tác phẩm văn học.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các đồng chí xem lại và chỉnh sửa bản thảo Hồi kí

Với nhà thơ Anh Ngọc, tác giả bài thơ "Vị tướng già" viết từ năm 1994 thì hình ảnh Đại tướng khi đã về tuổi xế chiều bỗng hiện lên lặng lẽ, hiền hòa như cây lá nhưng lắng đọng trong lòng mọi vui buồn, hỉ nộ ái ố. Tác giả đã xây dựng hình ảnh "chậm rãi lần theo dấu gậy" - là một sự đối lập hóa hai chân dung của một con người - một tướng lĩnh xông pha trận mạc thời trẻ và một con người bình thường trong cuộc sống ở cuối dốc cuộc đời:

"Ru giấc mơ của vị tướng già

Có tiếng khóc xen tiếng cười nức nở

Một chân ông đã đặt vào lịch sử

Một chân còn vương vấn với mùa thu"

Có thể nói, so với các loại hình nghệ thuật khác như điện ảnh, âm nhạc, điêu khắc thì hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong văn học chưa được khai thác nhiều. Chân dung Đại tướng mới chỉ sắc nét trong những tác phẩm hồi kí của người. Chính vì thế Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương cũng không thể hài lòng với những đứa con tinh thần của mình mặc dù đã có  "Những cánh rừng lá đỏ" - viết về chiến dịch biên giới 1950, đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2012, trong đó có khắc họa hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

"Những cuốn tôi viết về Điện Biên Phủ tôi đều nói về bác Giáp. Khi đã viết về chiến tranh thì không bao giờ thiếu bác Giáp. Qua báo chí trong nước và quốc tế, tôi còn thấy được Đại tướng là một thiên tài về quân sự" - nhà văn Hồ Phương chia sẻ.

Mặc dầu vậy, bạn đọc trên khắp thế giới đã biết đến tướng Giáp trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc Việt Nam. Nhiều học giả ngưỡng mộ đã tự nguyện giới thiệu ông đến bạn bè quốc tế. Đáng lưu ý, nhà văn người Mỹ Lady Borton chính là tác giả của những bản dịch tiếng Anh các tác phẩm: "Từ nhân dân mà ra"; "Chiến đấu trong vòng vây"; "Đường tới Điện Biên Phủ"; "Điện Biên Phủ- Điểm hẹn lịch sử", "Võ Nguyên Giáp thời trẻ".

Sâu sắc, tỷ mỷ và cũng thật khiêm nhường, bà từng nói về bản dịch "Từ nhân dân mà ra" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: "Bản thảo tôi đã dịch xong lượt một rồi nhưng còn phải kiểm tra nhiều lắm. Đây không phải là cuốn sách mình viết nên mình phải tôn trọng tuyệt đối với người viết. Mình chỉ là người dịch. Làm sao để người đọc cho là đó là quyển sách của một người Việt rất giỏi tiếng Anh".

Còn khi nói về bản dịch cuốn hồi ức "Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử" - một trong những thành tựu dịch thuật của mình về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà văn Lady Borton nói: "Tôi mất rất nhiều năm để hoàn thiện cuốn sách này. Lịch sử của các bạn có một bề dày truyền thống mà để hiểu được nó, tôi phải đọc và nghiên cứu rất kỹ. Tôi khâm phục tinh thần, ý chí cũng như sức mạnh đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Khi đọc cuốn sách đó và dịch nó ra tiếng Anh, tôi hiểu cặn kẽ hơn về nguyên nhân dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Nó cũng khiến tôi hiểu được vì sao người Mỹ không bao giờ thành công trong cuộc chiến tại Việt Nam".

Có lẽ, trong tương lai, hình ảnh nhân vật văn học Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ là đề tài thử thách nhiều cây bút. Con người và sự nghiệp vĩ đại của vị tướng của lòng dân sẽ mãi là nguồn cảm hứng vô tận. Nhưng để có được những tác phẩm thực sự hấp dẫn, một hình mẫu văn học xứng tầm cần có sự đầu tư tìm hiểu, nghiên cứu một cách khoa học và nghiêm túc./.

Theo vov.vn
ĐỌC THÊM
Nhà văn Mỹ và những bản dịch về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Nhà văn Mỹ và những bản dịch về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

"Với nhân loại, ông là Tướng Giáp"

Vạn ngàn trang sách về một con người

Vạn ngàn trang sách về một con người

Người suốt đời được gọi: Anh Văn

Người suốt đời được gọi: Anh Văn

Suốt đời vì nước, vì dân

Suốt đời vì nước, vì dân

Khắc hoạ chân dung Đại tướng qua nghệ thuật nhiếp ảnh

Khắc hoạ chân dung Đại tướng qua nghệ thuật nhiếp ảnh

Tiểu thuyết

Tiểu thuyết "Không phải huyền thoại': Một chân dung khác về Đại tướng

Những câu chuyện xúc động

Không chỉ là nguồn cảm hứng cho quân đội, nhân dân ta trong suốt chiều dài hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, trở về với đời thường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục là nguồn cảm hứng cho những trang sách gửi lại thế hệ sau một tinh thần, một trí tuệ, một nhân cách lớn. Hànộimới xin ghi lại hai câu chuyện, đại diện cho nhiều câu chuyện xúc động của các tác giả, gia đình tác giả, các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách từng ấn hành những tác phẩm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
Bên Bác, lòng ta trong sáng hơn!

Bên Bác, lòng ta trong sáng hơn!

Đồng bào Tây Nguyên luôn làm theo Di chúc của Bác

Đồng bào Tây Nguyên luôn làm theo Di chúc của Bác

Tái lập mặt đường cẩu thả

Tái lập mặt đường cẩu thả

Tết Độc lập với người Mông ở vùng biên Mường Lát

Tết Độc lập với người Mông ở vùng biên Mường Lát

Lào chúc mừng Quốc khánh lần thứ 69 của Việt Nam

Lào chúc mừng Quốc khánh lần thứ 69 của Việt Nam

OM 8017 năng suất ổn định

OM 8017 năng suất ổn định

Đón đọc Nhân Dân cuối tuầnsố 35 (Phát hành từ ngày 29-8)

Đón đọc Nhân Dân cuối tuầnsố 35 (Phát hành từ ngày 29-8)

Quá date

Quá date

Chú trọng công tác chăm sóc người cao tuổi

Chú trọng công tác chăm sóc người cao tuổi

Người có duyên với các hội thi

Người có duyên với các hội thi

Có thể bạn quan tâm
Tai nạn giao thông, Trung tướng CA Nguyễn Xuân Tư tử nạn

Tai nạn giao thông, Trung tướng CA Nguyễn Xuân Tư tử nạn

Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương cứu chữa nạn nhân vụ xe khách rơi xuống vực

Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương cứu chữa nạn nhân vụ xe khách rơi xuống vực

Tai nạn thảm khốc ở Sa Pa: Các nạn nhân được bồi thường khoảng 1 tỉ đồng

Tai nạn thảm khốc ở Sa Pa: Các nạn nhân được bồi thường khoảng 1 tỉ đồng

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm hành vi vi phạm của doanh nghiệp và tài xế

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm hành vi vi phạm của doanh nghiệp và tài xế

Khẩn trương cấp cứu người bị thương trong vụ tai nạn giao thông tại Toòng Sành

Khẩn trương cấp cứu người bị thương trong vụ tai nạn giao thông tại Toòng Sành

Xe khách lao xuống vực tại Lào Cai: Mổ cấp cứu nhiều ca trong đêm

Xe khách lao xuống vực tại Lào Cai: Mổ cấp cứu nhiều ca trong đêm

Xe khách lao vực: 1 giờ đêm Bộ trưởng Thăng họp khẩn tại Lào Cai

Xe khách lao vực: 1 giờ đêm Bộ trưởng Thăng họp khẩn tại Lào Cai

Hưng Yên: Xe chở khách lao vào xe 7 chỗ, 4 người thương vong

Hưng Yên: Xe chở khách lao vào xe 7 chỗ, 4 người thương vong

Cháy lớn thiêu rụi cửa hàng tạp hóa ở Thái Bình

Cháy lớn thiêu rụi cửa hàng tạp hóa ở Thái Bình

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Bác Hồ

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dâng hương tưởng niệm Bác Hồ

Nổi bật trên vov.vn
Vùng núi Thanh Hóa, Nghệ An có nguy cơ xảy ra lũ quét và lở đất

Vùng núi Thanh Hóa, Nghệ An có nguy cơ xảy ra lũ quét và lở đất

Xe khách lao xuống vực tại Lào Cai: Mổ cấp cứu nhiều ca trong đêm

Xe khách lao xuống vực tại Lào Cai: Mổ cấp cứu nhiều ca trong đêm

Doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục giảm, giải thể tăng

Doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục giảm, giải thể tăng

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

500.000 hộ nghèo được vay vốn lãi suất 3%/năm để làm nhà ở

500.000 hộ nghèo được vay vốn lãi suất 3%/năm để làm nhà ở

Trực thăng của Liên Hợp Quốc rơi, 3 người thiệt mạng

Trực thăng của Liên Hợp Quốc rơi, 3 người thiệt mạng

89% biểu thuế nhập khẩu các nước ASEAN đã về mức 0%

89% biểu thuế nhập khẩu các nước ASEAN đã về mức 0%

Ronaldo bị loại bỏ khỏi ĐT Bồ Đào Nha

Ronaldo bị loại bỏ khỏi ĐT Bồ Đào Nha

Trao giải thưởng Sao Đỏ 100 doanh nhân trẻ tiêu biểu năm 2014

Trao giải thưởng Sao Đỏ 100 doanh nhân trẻ tiêu biểu năm 2014

Lào Cai: Một người đàn ông chết giữa đường

Lào Cai: Một người đàn ông chết giữa đường

Mới nhất trong mục


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing