Xã hội 12/10/2013 10:00

Xây dựng hình tượng Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong văn học

Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong số hình tượng quan trọng nhất trong chặng đường lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ 20 đến nay.

Chiến tranh với những thăng trầm thường tạo nên những huyền thoại. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một trong số những hình tượng quan trọng nhất trong chặng đường lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ 20 đến nay. Có lẽ vì lý do đó mà việc xây dựng một hình tượng văn học mang tên Võ Nguyên Giáp đến nay vẫn là thử thách của không ít cây bút văn học trong và ngoài nước.

Đại tá, nhà văn Hữu Mai là người được chọn để viết hồi kí cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Sinh thời, nhà văn Hữu Mai đã kể lại hành trình hơn 30 năm viết hồi kí cho Đại tướng không chỉ là chuyện công việc được giao phó mà còn là mối duyên nợ văn chương giữa đại tướng và nhà văn. Kết quả của mối duyên nợ ấy là 6 tập hồi kí: "Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ" (1964); "Từ nhân dân mà ra" (1966); "Những năm tháng không thể nào quên" (1970); "Chiến đấu trong vòng vây" (hồi ký, 1995); "Đường tới Điện Biên Phủ" (1999); "Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử" (2000).

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và nhà văn Hữu Mai

Bên cạnh đó, nhà văn Hữu Mai cũng cho ra đời cuốn tiểu thuyết lịch sử đầu tiên về Đại tướng Võ Nguyên Giáp mang tên "Không phải huyền thoại". Người đọc từng biết đến hình ảnh vị Đại tướng Tổng tư lệnh qua những văn bản lịch sử, những hồi ký và những thước phim tư liệu. Song phải đến "Không phải huyền thoại", chân dung của ông mới hiện lên như một nhân vật văn học đúng nghĩa, với những ưu tư và trách nhiệm của một con người được lịch sử chọn.

Trong lời giới thiệu cuốn sách có viết: "Chiến tranh với những thăng trầm thường tạo nên những huyền thoại. Nhưng nhà văn Hữu Mai với mối quan hệ đặc biệt với nhân vật của mình, đã có cuộc hành trình trên trang giấy để tìm ra đâu là khía cạnh phi thường của một con người giữa quan hệ với muôn người, những ảnh hưởng đến sinh mệnh và cục diện chiến cuộc, đâu là khía cạnh chân thực của những nét ngoại cỡ của tầm vóc lịch sử".

Nhà thơ Hữu Việt - con trai nhà văn Hữu Mai chia sẻ một chi tiết trong tác phẩm: "Đó là quyết định kéo pháo ra. Trong một số bài viết, Đại tướng có viết đây là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của Đại tướng. Phương châm của chúng ta lúc đó là "đánh nhanh, thắng nhanh" nhưng trong điều kiện thực tế, Đại tướng thấy "đánh nhanh, thắng nhanh" khó có khả năng giành chiến thắng. Đại tướng đã có một quyết định ngược lại với chủ trương ban đầu. Và dù thấy đúng nhưng ông phải thuyết phục được mọi người tổ chức lại trận địa, quyết định chuyển từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Quyết định là rất nhanh nhưng quá trình hình thành quyết định thì một tác phẩm văn học sẽ giải quyết được rất tốt. Tôi cho rằng đó là sự hấp dẫn của một tác phẩm văn học, cũng giống như nhiều cuộc chiến tranh trên thế giới đã được thể hiện bằng tác phẩm văn học.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các đồng chí xem lại và chỉnh sửa bản thảo Hồi kí

Với nhà thơ Anh Ngọc, tác giả bài thơ "Vị tướng già" viết từ năm 1994 thì hình ảnh Đại tướng khi đã về tuổi xế chiều bỗng hiện lên lặng lẽ, hiền hòa như cây lá nhưng lắng đọng trong lòng mọi vui buồn, hỉ nộ ái ố. Tác giả đã xây dựng hình ảnh "chậm rãi lần theo dấu gậy" - là một sự đối lập hóa hai chân dung của một con người - một tướng lĩnh xông pha trận mạc thời trẻ và một con người bình thường trong cuộc sống ở cuối dốc cuộc đời:

"Ru giấc mơ của vị tướng già

Có tiếng khóc xen tiếng cười nức nở

Một chân ông đã đặt vào lịch sử

Một chân còn vương vấn với mùa thu"

Có thể nói, so với các loại hình nghệ thuật khác như điện ảnh, âm nhạc, điêu khắc thì hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong văn học chưa được khai thác nhiều. Chân dung Đại tướng mới chỉ sắc nét trong những tác phẩm hồi kí của người. Chính vì thế Thiếu tướng, nhà văn Hồ Phương cũng không thể hài lòng với những đứa con tinh thần của mình mặc dù đã có  "Những cánh rừng lá đỏ" - viết về chiến dịch biên giới 1950, đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2012, trong đó có khắc họa hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

"Những cuốn tôi viết về Điện Biên Phủ tôi đều nói về bác Giáp. Khi đã viết về chiến tranh thì không bao giờ thiếu bác Giáp. Qua báo chí trong nước và quốc tế, tôi còn thấy được Đại tướng là một thiên tài về quân sự" - nhà văn Hồ Phương chia sẻ.

Mặc dầu vậy, bạn đọc trên khắp thế giới đã biết đến tướng Giáp trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc Việt Nam. Nhiều học giả ngưỡng mộ đã tự nguyện giới thiệu ông đến bạn bè quốc tế. Đáng lưu ý, nhà văn người Mỹ Lady Borton chính là tác giả của những bản dịch tiếng Anh các tác phẩm: "Từ nhân dân mà ra"; "Chiến đấu trong vòng vây"; "Đường tới Điện Biên Phủ"; "Điện Biên Phủ- Điểm hẹn lịch sử", "Võ Nguyên Giáp thời trẻ".

Sâu sắc, tỷ mỷ và cũng thật khiêm nhường, bà từng nói về bản dịch "Từ nhân dân mà ra" của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: "Bản thảo tôi đã dịch xong lượt một rồi nhưng còn phải kiểm tra nhiều lắm. Đây không phải là cuốn sách mình viết nên mình phải tôn trọng tuyệt đối với người viết. Mình chỉ là người dịch. Làm sao để người đọc cho là đó là quyển sách của một người Việt rất giỏi tiếng Anh".

Còn khi nói về bản dịch cuốn hồi ức "Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử" - một trong những thành tựu dịch thuật của mình về Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà văn Lady Borton nói: "Tôi mất rất nhiều năm để hoàn thiện cuốn sách này. Lịch sử của các bạn có một bề dày truyền thống mà để hiểu được nó, tôi phải đọc và nghiên cứu rất kỹ. Tôi khâm phục tinh thần, ý chí cũng như sức mạnh đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Khi đọc cuốn sách đó và dịch nó ra tiếng Anh, tôi hiểu cặn kẽ hơn về nguyên nhân dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Nó cũng khiến tôi hiểu được vì sao người Mỹ không bao giờ thành công trong cuộc chiến tại Việt Nam".

Có lẽ, trong tương lai, hình ảnh nhân vật văn học Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ là đề tài thử thách nhiều cây bút. Con người và sự nghiệp vĩ đại của vị tướng của lòng dân sẽ mãi là nguồn cảm hứng vô tận. Nhưng để có được những tác phẩm thực sự hấp dẫn, một hình mẫu văn học xứng tầm cần có sự đầu tư tìm hiểu, nghiên cứu một cách khoa học và nghiêm túc./.

Theo vov.vn
ĐỌC THÊM
Nhà văn Mỹ và những bản dịch về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Nhà văn Mỹ và những bản dịch về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

"Với nhân loại, ông là Tướng Giáp"

Vạn ngàn trang sách về một con người

Vạn ngàn trang sách về một con người

Người suốt đời được gọi: Anh Văn

Người suốt đời được gọi: Anh Văn

Suốt đời vì nước, vì dân

Suốt đời vì nước, vì dân

Khắc hoạ chân dung Đại tướng qua nghệ thuật nhiếp ảnh

Khắc hoạ chân dung Đại tướng qua nghệ thuật nhiếp ảnh

Tiểu thuyết

Tiểu thuyết "Không phải huyền thoại': Một chân dung khác về Đại tướng

Những câu chuyện xúc động

Không chỉ là nguồn cảm hứng cho quân đội, nhân dân ta trong suốt chiều dài hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, trở về với đời thường, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục là nguồn cảm hứng cho những trang sách gửi lại thế hệ sau một tinh thần, một trí tuệ, một nhân cách lớn. Hànộimới xin ghi lại hai câu chuyện, đại diện cho nhiều câu chuyện xúc động của các tác giả, gia đình tác giả, các nhà xuất bản, các đơn vị làm sách từng ấn hành những tác phẩm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
Bài cuối: Hiểm họa từ những quả “bom nước”: Tu bổ các “điểm đen” và chấn chỉnh sai phạm

Bài cuối: Hiểm họa từ những quả “bom nước”: Tu bổ các “điểm đen” và chấn chỉnh sai phạm

Sai lầm phổ biến của người mới biết đi xe máy

Sai lầm phổ biến của người mới biết đi xe máy

Trường Trung Cấp KT Y-Dược Hà Nội tuyển sinh hệ chính quy 2014.

Trường Trung Cấp KT Y-Dược Hà Nội tuyển sinh hệ chính quy 2014.

Tuần văn hóa trà Lâm Đồng lần thứ V-2014: Hương trà trên cao nguyên Lâm Đồng

Tuần văn hóa trà Lâm Đồng lần thứ V-2014: Hương trà trên cao nguyên Lâm Đồng

Smartcom đồng hành cùng thủ khoa đầu ra xuất sắc năm 2014

Smartcom đồng hành cùng thủ khoa đầu ra xuất sắc năm 2014

CITYSMART - Trường quốc tế đảm bảo việt làm, thực tập hưởng lương tại Mỹ

CITYSMART - Trường quốc tế đảm bảo việt làm, thực tập hưởng lương tại Mỹ

Cùng Viet Sun Travel khám phá mùa xuân nước Úc.

Cùng Viet Sun Travel khám phá mùa xuân nước Úc.

Hưởng ứng Chương trình

Hưởng ứng Chương trình "Ngành Y tế cùng ngư dân bám biển" : Khám và tặng quà cho trên 500 bà con các xã đảo tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi

Xứng danh quê hương Bác Hồ

Xứng danh quê hương Bác Hồ

Dấu ấn sự kiện

Dấu ấn sự kiện

Có thể bạn quan tâm
Bộ trưởng Trần Đại Quang chủ trì Lễ công bố Quyết định thành lập Cục An ninh mạng trực thuộc Bộ Công an

Bộ trưởng Trần Đại Quang chủ trì Lễ công bố Quyết định thành lập Cục An ninh mạng trực thuộc Bộ Công an

Quảng Ninh: Tàu chở khách du lịch nước ngoài bị lốc nhấn chìm

Quảng Ninh: Tàu chở khách du lịch nước ngoài bị lốc nhấn chìm

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

Thanh Hóa: Mưa lũ gây cô lập thị trấn Quan Sơn

Thanh Hóa: Mưa lũ gây cô lập thị trấn Quan Sơn

Hà Nội cấm tuyến huyết mạch, dân đi lại thế nào?

Hà Nội cấm tuyến huyết mạch, dân đi lại thế nào?

Nghiên cứu đề xuất giảm số tội danh có khung hình phạt tử hình

Nghiên cứu đề xuất giảm số tội danh có khung hình phạt tử hình

Xây dựng Quy hoạch Khu du lịch quốc gia Sa Pa

Xây dựng Quy hoạch Khu du lịch quốc gia Sa Pa

Tàu chở 3.000 tấn than bị sóng đánh chìm trên biển

Tàu chở 3.000 tấn than bị sóng đánh chìm trên biển

Trung Quốc tước bỏ mọi chức vụ với hai quan chức cấp cao

Trung Quốc tước bỏ mọi chức vụ với hai quan chức cấp cao

Không bỏ sót lao động nước ngoài tại Formosa

Không bỏ sót lao động nước ngoài tại Formosa

Nổi bật trên vov.vn
ĐH Quốc gia Hà Nội đề xuất phương án cho kỳ thi quốc gia

ĐH Quốc gia Hà Nội đề xuất phương án cho kỳ thi quốc gia

Vùng núi Thanh Hóa, Nghệ An có nguy cơ xảy ra lũ quét và lở đất

Vùng núi Thanh Hóa, Nghệ An có nguy cơ xảy ra lũ quét và lở đất

Bộ trưởng GD-ĐT: Sách giáo khoa sẽ chú trọng năng lực của học sinh

Bộ trưởng GD-ĐT: Sách giáo khoa sẽ chú trọng năng lực của học sinh

GS Việt ở nước ngoài bàn về Đề án 4.000 tỷ “số hóa” SGK

GS Việt ở nước ngoài bàn về Đề án 4.000 tỷ “số hóa” SGK

Trực thăng của Liên Hợp Quốc rơi, 3 người thiệt mạng

Trực thăng của Liên Hợp Quốc rơi, 3 người thiệt mạng

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang gặp mặt doanh nhân trẻ tiêu biểu

89% biểu thuế nhập khẩu các nước ASEAN đã về mức 0%

89% biểu thuế nhập khẩu các nước ASEAN đã về mức 0%

Doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục giảm, giải thể tăng

Doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục giảm, giải thể tăng

Không để oan sai, lọt tội mới đúng là cán cân công lý

Không để oan sai, lọt tội mới đúng là cán cân công lý

Di chúc của Bác Hồ tiếp sức mạnh cho toàn dân tộc đi lên

Di chúc của Bác Hồ tiếp sức mạnh cho toàn dân tộc đi lên

Mới nhất trong mục


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing