Xã hội 11/1/2013 19:30

Vương Hồng Sển với những "đồ xưa có ma"

""Đồ xưa, đồ cổ, theo quan niệm xưa là vật có ám ảnh, của ma để lại, và chính mắt tôi đã thấy trong nhiều gia đình vọng tộc, khi có người trong nhà quá vãng, thì bao nhiêu vật, y phục, giày dép, đều gởi vào nhà mồ...".

Khi cụ Vương Hồng Sển (1902 - 1996) - một nhà sưu tập lớn có danh tiếng ở Nam Bộ vào giữa thế kỷ XX ra đi ở tuổi 94, gia đình đã tìm thấy trong di cảo của cụ để lại có cuốn tạp bút ghi nhiều chi tiết sinh động liên quan đến giới sưu tập đồ cổ trong nước, đặc biệt đến những cổ vật có giá trị văn hóa và lịch sử về Thăng Long - Hà Nội...

"Tinh hoa" của đồ gốm sứ cổ


Các đồ sứ Khánh Xuân của chúa Trịnh Sâm và những đồ sứ hiệu Nội Phủ chế tác vào thời hậu Lê mà cụ Vương đã trăn trở tìm kiếm, sưu tập để đưa vào lưu giữ tại "vuông nhà cổ tích" của cụ ở số 9/1 Nguyễn Thiện Thuật, quận Bình Thạnh, TPHCM. Trong đó có nhiều đồ xưa độc đáo vốn nằm trong tay những nhà sưu tập có danh tiếng của Hà Nội trước kia nhưng sau nhiều cuộc bể dâu, "kho báu" đầy những cổ vật gom góp, suốt đời của họ bị phân tán ra nhiều nơi trong nước và có những món giá trị đã "hành phương Nam" lọt vào tay cụ Vương tại Sài Gòn. Chẳng hạn, chiếc bầu "độc long quá hải" vốn nằm trong phủ chúa Trịnh được cụ Vương "rước về" Vân Đường Phủ của mình trước ngày qua đời khoảng 7 năm.

Chiếc bầu đó cùng một số cổ vật khác được cụ Vương liệt vào hàng những món "tinh hoa" trong thế giới đồ gốm sứ cổ, nhưng đồng thời theo cụ chúng cũng đã trở thành những "đồ xưa có ma" (bốn chữ ấy do cụ Vương dùng). 

Vương Hồng Sển (trái) và học giả Giản Chi (ở hàng trước). Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn và vợ là bà Hồ Thị Hoàng Anh (hàng sau) tại Sài Gòn năm 1990. 


Chuyện là, khi chúa Trịnh và nhà Lê suy vong, các bảo vật ở cung vua và phủ chúa lọt vào tay nhà Nguyễn ở kinh thành Huế, hoặc phân tán khắp thiên hạ. Song chiếc bầu "độc long" vẫn nằm lại Thăng Long, vào tay của một thương gia giàu có vừa chuyên sản xuất cốm vòng nổi danh khắp Hà Nội, vừa sành sỏi trong việc chơi đồ xưa. Ông ta thường tìm mua cổ vật ở các gia đình vọng tộc sa sút, trong số đó có chiếc bầu của chúa Trịnh nói trên. Rồi chiếc bầu đã rời Hà Nội để lưu lạc về Nam sau năm 1975, cuối cùng "nhập" vào nhà cụ Vương năm 1985.

Khi thuộc về mình, cụ Vương rất quý chiếc bầu và đã khảo cứu xác định về giá trị lịch sử cũng như mỹ thuật qua các dòng tìm thấy trong di cảo của cụ để lại như sau: "Ngỗng sứ trắng (bầu sứ) thật trắng là màu nguyệt bạch, màu xanh thật xanh là màu vũ lộ thiên thanh (đẹp màu da trời khi mưa mới tạnh), vẽ mấy cụm mây thì hắc lợt (đen - mờ) âm dương phân minh gọi là tản vân - vẽ rồng có bốn móng (long tứ trảo) cấp bực đại thần nhưng chưa phải đế vương (năm móng). Rồng từ dưới nước tung lên là tích "độc long quá hải".

Tích cổ điển (thường) thì vẽ "long triều nhựt" (rồng chầu mặt trời), nhưng đây vẽ rồng với tay nắm lấy chữ "Thọ" (với ý nghĩa) chúc được nhiều tuổi. Ngỗng (bầu) không đề chữ hiệu, vì người đặt làm (Trịnh Sâm) có ý muốn giành ngôi vua (vua Lê) thì xưng hiệu làm chi! - và "lam Hồi bleu musulman" chánh hiệu, ngỗng còn (giữ được) mới quá, sắc sảo quá, vì là vật để trưng bày nên ít mòn, nhờ giữ kỹ nên không tì vết đã từ nhà chúa chạy ra nhà bán cốm vòng". Về niên đại, cụ Vương đoán định của chúa Trịnh Sâm "đặt làm năm Canh Tý 1780 đời Kiền Long, do tay hậu tổ Đường Anh sáng tác - qua năm Nhâm Dần 1782 chúa Trịnh Sâm băng, từ ấy đồ sứ vàng bạc trong phủ tuy không có chưn (chân) mà biết chạy". 

Vương Hồng Sển dưới nét vẽ của họa sĩ Tạ Tỵ. 


"Đồ xưa có ma"

Chiếc bầu đã nằm trong bộ sưu tập 849 món cổ vật của cụ Vương hiến tặng Nhà nước trước khi qua đời và được Bảo tàng Lịch sử TPHCM lưu giữ. Cuối tháng 12/2012, Bảo tàng chính thức xác nhận một trong các cổ vật độc đáo trong bộ sưu tập là chiếc chén cổ có tên "Tham thì thâm" đã bị mất. Từ sự cố trên, công luận nhắc lại công sức cụ đã đóng góp vào việc giữ gìn những giá trị văn hóa qua một đời sưu tập của mình.

Sinh thời cụ nêu lên ở nhiều chỗ trong các tạp bút, các trang nhật ký và thư từ giao thiệp rằng, những vị say mê sưu tập gom góp đồ cổ ngoạn, kỳ ngoạn, trân ngoạn vào nhà họ đến khi họ chết đi thì thường thường vẫn như bị những "con ma" của nghiệp lực đẩy gia sản ra khỏi cửa và chịu cảnh tứ tán, như cụ viết: "Đồ xưa, đồ cổ, theo quan niệm xưa là vật có ám ảnh, của ma để lại, và chính mắt tôi đã thấy trong nhiều gia đình vọng tộc, khi có người trong nhà quá vãng, thì bao nhiêu vật, y phục, giày dép, đều gởi vào nhà mồ (...) Câu truyền tụng "đồ xưa có ma" là thậm phải".

Riêng với cụ, đến cuối đời cụ đã xác nhận về "ma lực" của 3 món đồ cổ quý hiếm gọi là "Tam sanh hữu hạnh" đã liên tiếp thay nhau "hớp hồn" cụ ra sao?
(còn nữa)

BÀI ĐANG ĐỌC NHIỀU
Xem thêm các tin liên quan đến: Vương Hồng Sển với những "đồ xưa có ma"
ĐỌC THÊM
TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
Người Việt ở Đức tưng bừng các hoạt động văn hóa

Người Việt ở Đức tưng bừng các hoạt động văn hóa

Trao Bằng xếp hạng cấp quốc gia đối với di tích lịch sử vụ thảm sát Giồng Sắn

Trao Bằng xếp hạng cấp quốc gia đối với di tích lịch sử vụ thảm sát Giồng Sắn

7 ôtô đâm liên hoàn gần cao tốc Trung Lương

7 ôtô đâm liên hoàn gần cao tốc Trung Lương

Ban Thường vụ Tỉnh ủy làm việc với TKV và Tổng Công ty Đông Bắc

Ban Thường vụ Tỉnh ủy làm việc với TKV và Tổng Công ty Đông Bắc

Người mang nỗi buồn thông, liễu

Người mang nỗi buồn thông, liễu

Một phụ nữ nhảy cầu tự tử

Một phụ nữ nhảy cầu tự tử

Bình gas phát nổ, một cụ ông tử vong

Bình gas phát nổ, một cụ ông tử vong

Tổng kết 10 năm bảo vệ vùng biển

Tổng kết 10 năm bảo vệ vùng biển

Hà Nội bắn pháo hoa kỷ niệm 60 năm giải phóng thủ đô

Hà Nội bắn pháo hoa kỷ niệm 60 năm giải phóng thủ đô

VOVGT - Mời quý vị và các bạn cập nhật những thông tin thời sự đáng chú ý.

VOVGT - Mời quý vị và các bạn cập nhật những thông tin thời sự đáng chú ý.

    Có thể bạn quan tâm
    Ký sự: Cửa ô Hà Nội - xưa và nay

    Ký sự: Cửa ô Hà Nội - xưa và nay

    Bản tin thời tiết 22h - 30/9/2014

    Bản tin thời tiết 22h - 30/9/2014

    Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Hàn Quốc

    Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Hàn Quốc

    Nghi vấn loa cài mìn phát nổ làm 3 người trọng thương

    Nghi vấn loa cài mìn phát nổ làm 3 người trọng thương

    Hạ thủy tàu trinh sát 500CV

    Hạ thủy tàu trinh sát 500CV

    Tài chính tiêu dùng - 01/10/2014

    Tài chính tiêu dùng - 01/10/2014

    TNGT tại Đăk Lăk: Huy động tối đa bác sĩ, thiết bị cấp cứu nạn nhân

    TNGT tại Đăk Lăk: Huy động tối đa bác sĩ, thiết bị cấp cứu nạn nhân

    Vỡ đập chứa bùn của nhà máy tuyển quặng sắt tại Yên Bái

    Vỡ đập chứa bùn của nhà máy tuyển quặng sắt tại Yên Bái

    Vĩnh Long: Xe buýt cháy trơ khung trong cửa hàng xăng dầu

    Vĩnh Long: Xe buýt cháy trơ khung trong cửa hàng xăng dầu

    Hội thảo quốc gia về định hướng phát triển huyện đảo Lý Sơn

    Hội thảo quốc gia về định hướng phát triển huyện đảo Lý Sơn

    Nổi bật trên kienthuc.net.vn
    Jessica “tố” công ty quản lý và thành viên SNSD chơi xấu

    Jessica “tố” công ty quản lý và thành viên SNSD chơi xấu

    Sai lầm thường gặp khi chế biến món ăn từ thịt

    Sai lầm thường gặp khi chế biến món ăn từ thịt

    Xe công an Quảng Ninh đụng xe người dân, 3 người thương vong

    Xe công an Quảng Ninh đụng xe người dân, 3 người thương vong

    Sau ly hôn, Trần Bảo Sơn trúng lớn với 2 phim mới

    Sau ly hôn, Trần Bảo Sơn trúng lớn với 2 phim mới

    Xe tải vượt trạm cân, liều lĩnh tông xe thanh tra giao thông

    Xe tải vượt trạm cân, liều lĩnh tông xe thanh tra giao thông

    Đang xử Lý Nguyễn Chung - kẻ giết người khiến ông Chấn tù oan

    Đang xử Lý Nguyễn Chung - kẻ giết người khiến ông Chấn tù oan

    Đắk Lắk: Dân ùn ùn đi xem lợn đẻ ra… voi con

    Đắk Lắk: Dân ùn ùn đi xem lợn đẻ ra… voi con

    Hoảng loạn vì mắc kẹt 40 phút trong thang máy tòa nhà Lotte

    Hoảng loạn vì mắc kẹt 40 phút trong thang máy tòa nhà Lotte

    Mổ xẻ Rolls-Royce Wraith chính hãng đầu tiên về VN

    Mổ xẻ Rolls-Royce Wraith chính hãng đầu tiên về VN

    Đánh bom hàng loạt ở Trung Quốc, 50 người thiệt mạng

    Đánh bom hàng loạt ở Trung Quốc, 50 người thiệt mạng

    Mới nhất trong mục


    Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
    (Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
    Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
    Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
    Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
    Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
    Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing