Xã hội 22/8/2013 14:13

Ứng dụng công nghệ trong việc bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa lịch sử và di sản

Công nghệ nano sẽ được đưa vào ứng dụng trong việc bảo tồn, trùng tu công trình tháp Chăm.

Bài học nhìn từ một số quốc gia trên thế giới

Công nghệ khoa học được rất nhiều các quốc gia trên thế giới ứng dụng đế bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, di tích đồng thời quảng bá ý nghĩa lịch sử và văn hóa của các di sản đến với đông đảo công chúng. Với một số di sản hay di tích đã bị mất hay đang bị đe dọa thì việc ứng dụng công nghệ là điều thực sự cần thiết để tái hiện lại hình ảnh di sản, và để di sản không tiếp tục bị hư hỏng bởi sự tác động của con người, khí hậu và thời gian.

Những ngày đầu năm 2013, một nhóm chuyên gia thuộc Đại học Hồng Kông đã hoàn thành dự án sử dụng công nghệ 3D để dựng lại khu hang động Phật Giáo Mạc Cao Đôn Hoàng. Hang đá Mạc Cao là một hệ thống gồm 492 ngôi đền nằm tại tỉnh Cam Túc, Trung Quốc. Hang đá nổi tiếng này còn được biết đến với tên Thiên Phật Động bởi đây là một kho tàng nghệ thuật Phật giáo đồ sộ của Trung Quốc. Hang Mạc Cao đã được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1987.

Thiên Phật Động được xây dựng từ năm 366 và tiếp tục được xây dựng trong nhiều triều đại sau đó.  Trong gần 2.000 năm qua, hang động Mạc Cao chịu sự tác động bên ngoài như động đất, bão cát từ sa mạc Gobi, cũng như khó tránh khỏi các tác động gây ra bởi lượng du khách khổng lồ mỗi năm ồ ạt đổ về. Những nguyên nhân đó đã làm cho hang động ngày càng ẩm, lượng khí carbon dioxide tăng lên gây tác động xấu cho những bích họa quý hiếm và các pho tượng điêu khắc trong đó. Dự án sử dụng công nghệ 3D được các chuyên gia  Đại học Hồng Kông áp dụng để lưu lại tất cả các bức bích họa của các pho tượng, bằng cách sử dụng máy ảnh công nghệ cao và máy quét laser 3D. Sau khi dự án được hoàn thành, chỉ cần 1 cú chạm nhẹ vào Ipad trong 1 căn phòng tối, du khách sẽ có thể trở về hang động Mạc Cao cách đây 2000 năm.

Sau dự án Hang đá Mạc Cao, nhóm chuyên gia tiếp tục áp dụng công nghệ 3D để dựng lại hình ảnh đền Angkor Wat,Campuchia và đền Hampi, Ấn Độ. Đây là những dự án quan trọng nhận được sự ủng hộ tuyệt đối của các quốc gia có di sản, bởi khi dự án hoàn thành, khách du lịch vẫn có thể thăm quan di sản nhưng lại không trực tiếp gây ảnh hưởng lên những di sản đó. Một bước tiến hoàn hảo của việc bảo tồn di sản qua ứng dụng công nghệ.
Tháng 4 vừa qua, Australia cũng đã áp dụng  công nghệ bản đồ 3D để bảo vệ các di sản của mình.  Là một quốc gia lớn thứ 6 trên thế giới nằm cả ở Châu Úc và Châu Á. Australia có 18 di sản thế giới và hàng nghìn di sản cấp quốc gia. Để đảm bảo tính toàn vẹn cũng như tìm ra phương pháp bảo tồn di sản tốt nhất, Australia đã phát triển một công nghệ 3D để phục vụ công việc này. Cơ quan khoa học quốc gia Australia (CSIRO) ngày 13 tháng 4 vừa qua cho biết các nhà nghiên cứu nước này đã phát triển thành công một hệ thống bản đồ laser di động 3 chiều (3D) nhằm hỗ trợ công tác bảo tồn một số công trình di sản văn hóa cổ ở nước này. Công nghệ này có hệ thống chính là một máy quét bằng tia laser do CSIRO phát triển có khả năng quay đi quay lại trên một lò xo để chụp hàng triệu số đo chi tiết các công trình di sản và giúp các nhà nghiên cứu xây dựng thành một bản đồ dưới định dạng 3D với độ chính xác cao. Theo tiến sĩ Jonathan Roberts - Giám đốc phòng thí nghiệm của CSIRO cho biết thì đây là công nghệ lý tưởng giúp các nhà khoa học vẽ bản đồ các công trình di sản văn hóa, đặc biệt là các công trình đang ở trong tình trạng hư hại nặng, có nguy cơ đổ sập do tác động của thời tiết và các thảm họa thiên nhiên cần bảo tồn. Hệ thống này có tên gọi là Zebedee, được nghiên cứu và hoàn thành từ các nhà khoa học của CSIRO và Đại học Queensland. Với một quốc gia có 18 di sản đã được công nhân và hàng nghìn công trình cổ thì việc phát triển công nghệ này là việc vô cùng cần thiết để bảo tồn các công trình cũng như tiến hành những biện pháp phòng ngừa, hỗ trợ khi các công trình xuống cấp.

Những ngày tháng 6 mới đây, để những giá trị văn hóa, lịch sử của các hiện vật trong bào tàng có thể tiếp cận gần hơn với công chúng đặc biệt là các bạn trẻ. Nước Nga đã xây dựng đề án văn hóa ứng nghiệm "Bảo tàng của tương lai: tương tác thực tế". Nói một cách dễ hiểu, đây là một dự án ứng dụng công nghệ để tìm hiểu về các hiện vật trong bảo tàng thông qua internet di động. Tương tác thực tế (Augmented Reality - AR) là công nghệ tiên tiến cho phép mở rộng hiểu biết về thế giới thực tế nhờ các yếu tố ảo được tạo ra thông qua việc sử dụng điện thoại di động. Với máy ảnh trong điện thoại di động hoặc máy tính bảng người dùng thấy môi trường xung quanh trong thời gian thực. Đồng thời, nhờ một chương trình đặc biệt, trên màn hình xuất hiện thông tin đã được cài đặt về mỗi đối tượng. Sau dự án này, Nga sẽ thực hiện đề án ứng nghiệm đầu tiên về lịch sử và văn hóa Nga  có tên "Lịch sử ảo". Công nghệ "tương tác thực tế" được sử dụng trong dự án này cho phép giới thiệu trên màn hình của điện thoại thông minh hình ảnh các thành phố trong bối cảnh lịch sử. Khách du lịch và cư dân của hơn một chục thành phố Nga có thể thấy trên màn hình điện thoại di động hình ảnh của các di tích lịch sử nhiều năm trước đây…Với dự án này, nước Nga mong muốn không chỉ người Nga mà các du khách quốc tế sẽ dễ dàng tìm hiểu về văn hóa, lịch sử của quốc gia mình.

Những dự án ứng dụng công nghệ trong bào tồn, phát huy các giá trị đầu tiên tại Việt Nam.

Đầu tháng bảy mới đây, Bộ VHTTDL đã chính thức phê duyệt dự án của Sở VHTTDL tỉnh Quảng Nam áp dụng công nghệ Nano trong việc bảo quản di tích tháp Chăm trên địa bàn tỉnh.

Quần thể tháp Chăm của tỉnh Quảng Nam đã được Unesco công nhận là Di sản văn hóa thế giới năm 1999. Đây là quần thể di tích quan trọng không chỉ của tỉnh và còn là niềm tự hào của Việt Nam, đồng thời đây cũng là một trong những địa danh thu hút khách du lịch lớn ở Quảng Nam. Chính vì thế việc bảo tồn, giá trị di tích này được quan tâm đặc biệt.

Theo các nghiên cứu thì khu đền tháp Mỹ Sơn được xây dựng trong suốt hơn 1000 năm từ thế kỷ thứ 4 đến cuối thế kỷ 13 đầu 14 mới kết thúc. Tổng cộng trong khu di tích có tất cả 70 ngôi đền và tháp lớn nhỏ đều mang phong cách kiến trúc tiêu biểu cho từng giai đoạn lịch sử của vương quốc Chămpa. Trải qua thời gian dài với sự tác động của khí hậu, thiên nhiên đến nay Khu đền tháp Mỹ Sơn chỉ còn giữ được khoảng 20 tháp. Trên thực tế hơn 20 năm qua, Quảng Nam đã tập trung vào công tác bảo tồn và phục dựng nguyên trạng các quần thể di tích với sự hỗ trợ của nhiều tổ chức quốc tế. Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có biện pháp hữu hiệu để chống xuống cấp các công trình trong quần thể này. Việc áp dụng công nghệ nano là một bước đi vô cùng đúng đắn của ngành văn hóa nói chung, tỉnh Quảng Nam nói riêng trong những nỗ lực tìm giải pháp bảo tồn giá trị di sản tháp Chăm - di sản văn hóa thế giới. Công nghệ nano có thể hiểu một cách khái quát là việc thiết kế, phân tích, chế tạo và ứng dụng các cấu trúc, thiết bị và hệ thống của công trình bằng việc điều khiển hình dáng, kích thước trên quy mô nanomet…Nếu dự án ứng dụng công nghệ nano trong bảo tồn, phục dựng tháp Chăm thành công thì đây không chỉ là đơn giản là một dự án thành công mà còn là tiền để để ngành văn hóa tiếp tục xây dựng những dự án ứng dụng công nghệ trong việc bảo tồn các di sản khác trên địa bàn cả nước.

Đầu tháng 8 mới đây, Dự án xây dựng bảo tàng ảo tương tác 3D đã được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xây dựng với 2 chương trình đầu tiên là: trưng bày chuyên đề Di sản văn hóa Phật Giáo Việt Nam và Đèn cổ Việt Nam. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia là một trong những bảo tàng có số lượng, loại hình hiện vật phong phú, đa dạng nhất ở Việt Nam. Hiện bảo tàng đang lưu giữ, bảo quản gần 200.000 hiện vật từ thời tiền sử đến nay, trong số đó có nhiều sưu tập quý già từ thời đồ đá, đồ đồng…Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng sở hữu 11/30 bảo vật quốc gia được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công nhận. Với dự án xây dựng bảo tàng tương tác 3D này, việc quảng bá văn hóa, lịch sử qua các hiện vật của bảo tàng sẽ đơn giản hơn rất nhiều.

Không cần phải đến tận nơi mà chỉ cần truy cập vào hai địa chỉ:  disanvanhoaphatgiao.egal.vn và denco.egal.vn du khách có thể trực tiếp thăm quan, tìm hiểu về các cổ vật, hiện vật được trưng bày, lưu giữ tại bảo tàng. Sau dự án này, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tiếp tục áp dụng công nghệ 3D để xây dựng những phòng khám phá, tương tác, trải nghiệm để tạo sự hào hứng cho người thăm quan, cũng như thu hút được nhiều hơn sự quan tâm của công chúng. Bên cạnh đó những hiện vật, sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử cũng sẽ được xây dựng theo công nghệ 3D để khách thăm quan có được những hình ảnh đa chiều về hiện vật, tiếp cận với lịch sử theo một cách hoàn toàn mới.

Sự cần thiết của việc ứng dụng công nghệ trong bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, di tích

Dù mới chỉ bắt đầu, nhưng những dự án như trùng tu tháp Chăm hay xây dựng bảo tàng 3D đã cho thấy hướng đi đúng đắn của ngành văn hóa trong việc bảo tồn cũng như phát huy các giá trị di tích, di sản tại Việt Nam. Bởi khi xã hội ngày càng phát triển thì việc đưa công nghệ ứng dụng vào mọi hoạt động là điều tất yếu. Việc ứng dụng công nghệ trong các công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa lịch sử cũng là việc cần thiết phải đầu tư. 

Mặc dù không phải là nước phát triển mạnh về công nghệ nhưng Việt Nam đã cho thấy sự nhanh nhạy trong việc ứng dụng công nghệ để bảo tồn di sản, quảng bá giá trị lịch sử. Qua đó  không chỉ người dân trong nước mà cả bạn bè quốc tế sẽ biết đến văn hóa Việt Nam một cách cụ thể và rõ ràng hơn. Việc quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử không chỉ là niềm tự hào của mỗi quốc gia mà thông qua đó chính là khẳng định vị thế quốc gia.

Khi mà khoa học công nghệ ngày càng phát triển nhanh, mạnh, internet trở thành công cụ kết nối toàn cầu. Ngành văn hóa của Việt Nam đã khẳng định một hướng đi mới, đúng đắn khi quyết định đưa ứng dụng công nghệ vào việc bảo tồn, phát triển các giá trị văn hóa lịch sử và di sản đất nước.

Theo Nguyễn Hương, cinet.gov.vn


ĐỌC THÊM

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Huế gắn với phát triển du lịch

Bảo tồn và phát huy giá trị di sản Huế luôn tạo ra được lợi thế cho sự phát triển, nhất là ngành kinh tế du lịch, và ngược lại, chính sự phát triển của kinh tế du lịch sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho việc quảng bá và bảo tồn các giá trị di sản văn hóa.
Áp dụng công nghệ Nano để bảo quản tháp Chăm

Áp dụng công nghệ Nano để bảo quản tháp Chăm

Không gian văn hóa Hà Nội - nhìn lại để bước tiếp - Kỳ 2: Cần một chiến lược bảo tồn di sản lâu dài (02/08/2013)

Không gian văn hóa Hà Nội - nhìn lại để bước tiếp - Kỳ 2: Cần một chiến lược bảo tồn di sản lâu dài (02/08/2013)

Bảo tàng ảo 3D

Bảo tàng ảo 3D

Di sản văn hóa chưa được bảo tồn

Di sản văn hóa chưa được bảo tồn

TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
Toàn Shinoda đột ngột qua đời ở tuổi 27

Toàn Shinoda đột ngột qua đời ở tuổi 27

UNESCO công nhận Châu bản triều Nguyễn là Di sản Tư liệu

UNESCO công nhận Châu bản triều Nguyễn là Di sản Tư liệu

5 vlog cuối cùng trước khi mất của Toàn Shinoda

5 vlog cuối cùng trước khi mất của Toàn Shinoda

'Đừng để UNESCO nghĩ chúng ta bội ước!'

'Đừng để UNESCO nghĩ chúng ta bội ước!'

Cần thận trọng với di sản

Cần thận trọng với di sản

Công đoàn cơ quan Bộ Công Thương: Thăm hỏi thương bệnh binh

Công đoàn cơ quan Bộ Công Thương: Thăm hỏi thương bệnh binh

Ưu tiên các dự án trọng điểm về thủy lợi

Ưu tiên các dự án trọng điểm về thủy lợi

Hòa Vang đột phá khâu SX

Hòa Vang đột phá khâu SX

Hai thủ khoa miền đất võ

Hai thủ khoa miền đất võ

Công bố và trao quyết định bổ nhiệm Phó Chánh án TAND tỉnh Gia Lai

Công bố và trao quyết định bổ nhiệm Phó Chánh án TAND tỉnh Gia Lai

Có thể bạn quan tâm
Bàn giao tàu kiểm ngư KN-782

Bàn giao tàu kiểm ngư KN-782

Báo động về nạn “bảo kê” xe quá tải ở cao tốc Nội Bài-Lào Cai

Báo động về nạn “bảo kê” xe quá tải ở cao tốc Nội Bài-Lào Cai

Vụ lật cầu treo Chu Va 6: Bắt thêm phó giám đốc Ban QLDA huyện Tam Đường

Vụ lật cầu treo Chu Va 6: Bắt thêm phó giám đốc Ban QLDA huyện Tam Đường

Phó Thủ tướng: Điều tra, xử lý nghiêm tiêu cực tại các trạm cân

Phó Thủ tướng: Điều tra, xử lý nghiêm tiêu cực tại các trạm cân

Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam đến với Điện Biên

Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam đến với Điện Biên

Hội thảo khoa học

Hội thảo khoa học "Sự kiện Vịnh Bắc Bộ và chiến công Đánh thắng trận đầu - 50 năm nhìn lại"

Lốc xoáy kinh hoàng, hàng trăm căn nhà bị sập và tốc mái

Lốc xoáy kinh hoàng, hàng trăm căn nhà bị sập và tốc mái

Hà Nội đề nghị cơ chế đặc thù chọn đơn vị thi công tuyến nước sạch

Hà Nội đề nghị cơ chế đặc thù chọn đơn vị thi công tuyến nước sạch

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị tăng cường bảo vệ nguồn lợi thủy sản

Bằng chứng pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam được thế giới công nhận

Bằng chứng pháp lý về chủ quyền biển đảo của Việt Nam được thế giới công nhận

Nổi bật trên tuyengiao.vn
Điều tra, xác minh về việc mua bán trẻ em ở chùa Bồ Đề

Điều tra, xác minh về việc mua bán trẻ em ở chùa Bồ Đề

Hội chợ hàng Việt Nam 2014 tiếp nối thành công lần thứ nhất năm 2013

Hội chợ hàng Việt Nam 2014 tiếp nối thành công lần thứ nhất năm 2013

Kiểm tra mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn

Kiểm tra mũ bảo hiểm không đạt tiêu chuẩn

Những điểm nhấn của vòng 16 đội World Cup 2014

Những điểm nhấn của vòng 16 đội World Cup 2014

Chuẩn bị sẵn sàng cơ số thuốc để ứng phó với bão Rammasun

Chuẩn bị sẵn sàng cơ số thuốc để ứng phó với bão Rammasun

Tuyên dương các học sinh xuất sắc tại Olympic Hóa học quốc tế 2014

Tuyên dương các học sinh xuất sắc tại Olympic Hóa học quốc tế 2014

Chủ tịch nước thăm và làm việc với lực lượng kiểm ngư Việt Nam

Chủ tịch nước thăm và làm việc với lực lượng kiểm ngư Việt Nam

Cuộc vận động

Cuộc vận động "Yêu lắm Việt Nam": Người nước ngoài hưởng ứng nhiệt tình

"Về nguồn" nhân Ngày truyền thống ngành Tuyên giáo

"Báo cáo viên giỏi phải là người thật sự gần gũi với nhân dân"

Mới nhất trong mục


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing