Đánh bắt thủy sản mùa nước nổi

15-09-2013 20:57 - Theo: baocantho.com.vn

Nước lũ thượng nguồn đang đổ về, bên cạnh việc củng cố đê bao, bảo vệ lúa thu đông, mùa lũ cũng là mùa làm ăn kiếm sống của nhiều người dân. Vớt ốc, giăng lưới, đặt lọp... là một trong những nghề đánh bắt thủy sản được nhiều bà con chọn để kiếm sống trong những tháng nước lũ về.

>> Nỗi lo ốc bươu vàng
>> Tổ Sinh kế mành ốc
>> Đặc sản cua ốc miền Tây vào mùa nước nổi
>> Đan lưới cá Tân An

* KIẾM SỐNG MÙA NƯỚC LŨ

Mùa này, hằng ngày ông Nguyễn Văn Bé (ở xã Thạnh Lộc, huyện Vĩnh Thạnh) bơi xuồng xuôi theo các kênh, rạch, đặt lọp để bắt cá, tép... Ông Bé cho biết: "Hằng năm, vào mùa nước nổi, gia đình tôi sắm vài chục cái lọp để bắt cá, tép. Thời gian này, nước bắt đầu đổ về, cá tép cũng nhiều nên mỗi ngày tôi bán cũng được vài chục ngàn đến cả trăm ngàn đồng. Tuy cực khổ, nhưng từ nay đến cuối tháng 10 âm lịch (những tháng nước nổi) gia đình tôi ai cũng có việc làm, thu nhập kha khá.

Người dân huyện Vĩnh Thạnh bắt và lể ốc buơu vàng bán cho các cơ sở nuôi trồng thủy sản làm thức ăn cho cá.

Bắt ốc cũng là một trong những nghề kiếm sống của bà con nghèo vùng thượng nguồn TP Cần Thơ. Do có nguồn tiêu thụ và mang lại thu nhập kha khá nên hằng năm, số người tham gia bắt ốc ngày càng nhiều. Mùa này, gia đình anh Nguyễn Văn Thái, ở xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh cũng tập trung bắt ốc. Có nhiều lao động nên gia đình anh sắm giàn lưới trên 5 triệu đồng làm phương tiện vừa kéo cá, vừa kéo ốc. Ngoài khoản tiền kiếm được từ việc bán cá, mỗi ngày, gia đình anh cũng kiếm được cả trăm ngàn đồng từ bán ốc. Anh Thái nói: "Hiện nay, mới đầu mùa nước nổi nên nước trên đồng, sông rạch còn ít so với những tháng cao điểm, nhưng bà con vùng thượng nguồn như chúng tôi bắt đầu chuẩn bị "đồ nghề" để giăng lưới, bắt ốc kiếm sống. Nhờ nghề này, vào mùa nước nổi, chúng tôi đỡ cực hơn mà thu nhập khá hơn làm thuê, làm mướn. Kéo lưới gần 1 tháng nay, gia đình tôi có đủ tiền mua giàn lưới mới". Còn anh Nguyễn Văn Thành, ở xã Thạnh Quới, huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: "Do gia đình không có đông người kéo lưới bắt cá, ốc nên tôi chỉ trang bị cho mình tay lưới nhỏ và đi ủi ốc (dùng lưới giăng, để trước xuồng chống đi trên đồng nước). Mỗi đêm, tôi đi từ 19 giờ đến 22 giờ, bắt vài chục ký ốc, bán vài chục ngàn đồng. Có hôm "trúng mánh", tôi kiếm được cả trăm ngàn đồng. Dân nghèo chúng tôi luôn mong chờ mùa nước nổi để bắt cá, bắt ốc...kiếm sống".

* NHIỀU DỊCH VỤ THU MUA RA ĐỜI

Những ngày này, chạy dọc theo quốc lộ 80, tỉnh lộ 919 thuộc địa bàn huyện Vĩnh Thạnh, Cờ Đỏ, chúng tôi phát hiện nhiều điểm thu mua ốc. Mỗi ngày, ở những điểm mua ốc có hàng chục người vừa phân loại ốc, luộc ốc và lể ốc..., vừa chuyện trò rôm rả. Ông Trần Ngọc Thơ, chủ một điểm thu mua ốc tại tỉnh lộ 919 thuộc xã Thạnh Quới, huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: "Hằng ngày tôi thu mua cả ngàn ký ốc các loại. Tôi bỏ mối ốc đắng, ốc bươu cho quán nhậu ở các quận, huyện trong TP Cần Thơ và các tỉnh lân cận; ốc bươu vàng thì bán cho các cơ sở chế biến thức ăn thủy sản, gia cầm, gia súc, sau khi thuê người luộc và lể ốc. Hằng ngày, nhiều người đến điểm thu mua để phân loại và lể ốc, thu nhập khoảng vài chục ngàn đồng".

Hằng năm, vào những tháng nước nổi, ông Thơ, ngụ tại huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, đến huyện Vĩnh Thạnh lập điểm thu gom ốc, góp phần giải quyết việc làm, thu nhập cho nhiều lao động. Gia đình dì Nguyễn Thị Lệ (ấp Lân Quới 2, xã Thạnh Quới, huyện Vĩnh Thạnh) không có ruộng vườn nên chồng và mấy người con của dì đi làm thuê kiếm sống. Mùa nước, không có việc làm, 5 người con của dì đi ủi ốc, bán lấy tiền trang trải cuộc sống gia đình. Dì Nguyễn Thị Lệ nói: "Trời tối, mấy đứa con tôi bắt đầu đi ủi ốc. Mỗi đêm, một người bắt ốc kiếm được vài chục ngàn đồng. Còn tôi, do không thức đêm nổi nên đến điểm thu mua của ông Thơ xin lể ốc, phân loại ốc vào mỗi buổi sáng, thu nhập 50.000 đồng".

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn huyện Vĩnh Thạnh, hằng năm nông dân phải tốn chi phí cho việc phun thuốc tiêu diệt ốc bươu vàng. Việc thu mua ốc bươu vàng và người dân tham gia bắt ốc đã góp phần hạn chế tác hại mùa màng do ốc gây ra, vừa góp phần giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động nhàn rỗi tại địa phương, giúp bà con nghèo có thêm thu nhập. Ngoài các cơ sở thu mua ốc do người dân địa phương tổ chức, còn có một số bạn hàng từ các tỉnh lân cận sang thu mua ốc để sơ chế và xuất khẩu. Các cơ sở này đều được chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi để hoạt động hoặc mở thêm các điểm thu mua ốc ở các xã vùng sâu khác; hướng dẫn, tổ chức sản xuất, thu mua theo hình thức tổ hợp tác, đặc biệt thực hiện sự liên kết chặt chẽ giữa cơ sở thu mua với người dân bắt ốc để hai bên cùng có lợi và phát triển bền vững... Tuy nhiên, việc kinh doanh phải cam kết đảm bảo vệ sinh môi trường, hạn chế mùi hôi khi sơ chế, xử lý vỏ ốc hợp lý, tránh đổ bừa bãi gây mất vệ sinh công cộng. Ông Đoàn Đức Trường, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vĩnh Thạnh, cho biết: "Mùa nước nổi, Vĩnh Thạnh gieo sạ trên 14.218 ha lúa vụ 3 (thu đông), phần diện tính đồng ruộng còn lại (trên 10.000 ha) không gieo sạ, đang được cải tạo và đón nhận phù sa từ dòng nước thượng nguồn đổ về. Từ đó, thuận tiện cho bà con đánh bắt thủy sản, mưu sinh mùa nước nổi. Tuy nhiên, địa phương tuyên truyền, vận động người dân không dùng điện trong đánh bắt thủy sản, nhằm bảo vệ nguồn thủy sản tự nhiên trên đồng ruộng, ao, hồ, kênh, rạch...".

Dù công việc vất vả, phải dầm mình dưới nước hoặc kéo lưới, bắt ốc vào ban đêm nhưng đã giúp người dân nghèo có thu nhập đáng kể. Trong đó, việc bắt ốc bươu vàng góp phần giảm số lượng ốc gây hại trên lúa mà ngành nông nghiệp khuyến khích bà con tăng cường bắt ốc trong mùa nước nổi.

Bài, ảnh: HÀ VĂN