Xã hội 06/1/2014 23:31

Bài 1: Công tác sưu tầm, nghiên cứu

Sử thi Tây Nguyên là bộ sử thi đồ sộ bậc nhất của thế giới, có giá trị to lớn trong đời sống sinh hoạt văn hóa và tâm linh của các dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Hiện nay, các tỉnh Tây Nguyên đang phối hợp với Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch lập hồ sơ trình UNESCO công nhận "Nghệ thuật truyền khẩu sử thi Tây Nguyên là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại".

Nghê nhân Y Wang không chỉ tích cực truyền dạy sử thi mà còn đam mê nhạc cụ dân tộc.

Không phải gần đây giới nghiên cứu văn hóa trong và ngoài nước mới quan tâm tới sử thi Tây Nguyên, mà từ năm 1927, tại Pa-ri, L.Sabatier, nhà dân tộc học người Pháp đã công bố sử thi Đam San bằng song ngữ Ê Đê - Pháp. Đây là kết quả nghiên cứu, sưu tầm đầu tiên về sử thi Tây Nguyên, gây tiếng vang trong giới nghiên cứu văn hóa dân gian (folklore) thế giới. Vào thời điểm đó, sử thi Đam San được xếp ngang hàng với các tác phẩm anh hùng ca nổi tiếng như I-li-át và Ô-đi-xê của Hy Lạp, Bài ca chàng Rô-lăng của Pháp. Đến năm 1963, tại Hà Nội, trên cơ sở những kết quả sưu tầm ban đầu, văn học nước nhà đã xuất bản 5 tác phẩm sử thi Tây Nguyên, mà chủ yếu là của đồng bào dân tộc Ê Đê, gồm: Xinh Nhã, Đăm Di, Khinh Dú, Dăm Đơn và Y Pao.

Nhưng việc nghiên cứu, sưu tầm, biên dịch, xuất bản sử thi Tây Nguyên chỉ thực sự được quan tâm và thực hiện một cách bài bản từ năm 1998, khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Đặc biệt, từ năm 2001 đến 2007, triển khai Dự án "Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản sử thi Tây Nguyên" với tổng kinh phí 18 tỷ đồng, công tác nghiên cứu, sưu tầm, biên dịch, xuất bản sử thi Tây Nguyên đã đạt được những thành tựu quan trọng. Với sự tham gia tích cực của Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia (nay là Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam), cùng các tỉnh Đắc Lắc, Đắc Nông, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng, Phú Yên, Ninh Thuận, Khánh Hòa và Bình Phước, giới nghiên cứu đã sưu tầm được 801 tác phẩm sử thi với tổng cộng 5.679 băng ghi âm loại 90 phút, quay 15 bộ phim tư liệu về diễn xướng sử thi, chụp 6000 bức ảnh về hát kể sử thi. Đến thời điểm hiện nay, đã phiên âm 123 tác phẩm, dịch nghĩa 115 tác phẩm, xuất bản được 75 bộ sách sử thi Tây Nguyên in song ngữ Việt và tiếng các dân tộc thiểu số bản địa Tây Nguyên và đang tiến hành công tác chuẩn bị xuất bản thêm 21 bộ sách sử thi Tây Nguyên. Ngoài các sử thi nổi tiếng như Đam San, Xinh Nhã, Đăm Di, Khing Dú, M'Drông Dăm (của người Ê Đê), các nhóm nghiên cứu còn phát hiện và sưu tầm 3 bộ sử thi liên hoàn đồ sộ (còn gọi là sử thi chuỗi hay sử thi phổ hệ), đó là Ót N'rông của người M'nông, Đăm Giông của người Ba Na và Dông của người Xê Đăng. Mỗi bộ sử thi liên hoàn này gồm trên dưới 100 tác phẩm có sự liên kết khá hoàn chỉnh và được các chuyên gia đánh giá là những sử thi có độ dài nhất của thế giới, sánh ngang với những sử thi đồ sộ của nước ngoài như Ramayana, Kalevala,... Đặc biệt, tại Bắc Tây Nguyên như Kon Tum, vốn trước đây xác định là "vùng trắng" sử thi, thì qua việc thực hiện dự án đã có hai bộ sử thi liên hoàn của người Ba Na và Xê Đăng được phát hiện, sưu tầm.

Nhà nghiên cứu văn hóa Trương Bi, thành viên nhóm điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản sử thi Tây Nguyên nhận định: Kết quả Dự án "Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản sử thi Tây Nguyên" cho thấy, địa bàn tỉnh Đắc Lắc (nay gồm hai tỉnh ở Nam Tây Nguyên là Đắc Lắc và Đắc Nông) là nơi lưu giữ kho tàng sử thi Tây Nguyên vô cùng phong phú. Cụ thể tại Đắc Lắc, đã tiến hành điều tra, khảo sát 110 xã thuộc 11 huyện, kết quả có 21 nghệ nhân Ê Đê, 19 nghệ nhân M'nông biết hát kể sử thi (kể Khan), đồng thời đã sưu tầm được 67 tác phẩm sử thi Ê Đê, 108 tác phẩm sử thi M'nông, góp phần quan trọng vào việc xuất bản, công bố 75 bộ sách sử thi Tây Nguyên. Cũng theo nhà nghiên cứu văn hóa Trương Bi: Các nghệ nhân có nhiều công lao đóng góp vào sự thành công của công tác "Điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản sử thi Tây Nguyên" là Điểu K'lung, Điểu K'lưk, Điểu Kâu, Điểu Glơi, Điểu M'biơi (dân tộc M'nông), Y Nuih Niê, Y Wưu Niê, Y Wang Hwing, Y Wơn Kna (dân tộc Ê Đê). Đặc biệt, nghệ nhân Điểu K'lung, được xem là pho sử thi sống của Tây Nguyên, có khả năng hát kể được 200 sử thi M'nông và thực tế, nghệ nhân đã hát kể phục vụ sưu tầm, biên dịch 50 sử thi M'nông.

Đánh giá về sử thi Tây Nguyên, tại hội thảo khoa học công bố sử thi Tây Nguyên được tổ chức tháng 5-2007, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, GS, TS Nguyễn Xuân Kính nhận định: "Đây là kho tàng sử thi vào loại phong phú, đồ sộ hiếm có trên thế giới!". 

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH

(Còn nữa) 

Xem thêm các tin liên quan đến: Bài 1: Công tác sưu tầm, nghiên cứu
ĐỌC THÊM

Không gian văn hóa cồng chiêng sau tám năm trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Đã tròn tám năm kể từ khi Không gian Văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại ngày 25-11-2005. Tám năm là khoảng thời gian không quá ít để có thể nói về diện mạo mới, sắc thái mới như kỳ vọng của các nhà quản lý văn hóa. Bên cạnh những kết quả ban đầu, cũng đã nảy sinh không ít vấn đề cần phải được quan tâm trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng trong giai đoạn hiện nay.
Bảo tồn, phát huy và tôn vinh giá trị văn hóa Tây Nguyên

Bảo tồn, phát huy và tôn vinh giá trị văn hóa Tây Nguyên

Giữ gìn, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản văn hóa

Giữ gìn, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản văn hóa

Người phụ nữ khao khát mở bảo tàng văn hóa tư nhân về Tây Nguyên

Người phụ nữ khao khát mở bảo tàng văn hóa tư nhân về Tây Nguyên

BÁO BIÊN PHÒNG

BÁO BIÊN PHÒNG

Trại sáng tác VHNT các dân tộc thiểu số VN khu vực miền Trung – Tây Nguyên

VH- Trại sáng tác Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam khu vực miền Trung – Tây Nguyên do Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam tổ chức tại TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk diễn ra trong 10 ngày vừa khép lại.
Đánh giá tình hình người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên

Đánh giá tình hình người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên

TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
Quảng Ninh phải phát triển nhanh hơn, hiệu quả hơn, bền vững hơn

Quảng Ninh phải phát triển nhanh hơn, hiệu quả hơn, bền vững hơn

Những ý kiến tâm huyết (14/09/2014)

Những ý kiến tâm huyết (14/09/2014)

Khai hội Lam Kinh 2014

Khai hội Lam Kinh 2014

Hội chợ làng nghề Việt Nam: Phong phú sản vật ba miền

Hội chợ làng nghề Việt Nam: Phong phú sản vật ba miền

Phát hiện và dập tắt kịp thời cháy rừng ở Hòa Bắc

Phát hiện và dập tắt kịp thời cháy rừng ở Hòa Bắc

Xác định danh tính 7 người thiệt mạng trong vụ cháy ở TPHCM

Xác định danh tính 7 người thiệt mạng trong vụ cháy ở TPHCM

Dự án mở rộng QL1: Đuổi ngay những nhà thầu yếu kém!

Dự án mở rộng QL1: Đuổi ngay những nhà thầu yếu kém!

Tặng nhà đại đoàn kết cho gia đình hội viên nghèo

Tặng nhà đại đoàn kết cho gia đình hội viên nghèo

Trống đồng Việt Nam trong tòa nhà Liên Hợp Quốc ở Thụy Sĩ

Trống đồng Việt Nam trong tòa nhà Liên Hợp Quốc ở Thụy Sĩ

Nước Anh lo ngại thói quen cha mẹ làm bài tập thay con

Nước Anh lo ngại thói quen cha mẹ làm bài tập thay con

Có thể bạn quan tâm
Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Phú Yên

Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Phú Yên

Bão số 3 còn mạnh thêm, biển động dữ dội

Bão số 3 còn mạnh thêm, biển động dữ dội

Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3

Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3

Thủ tướng giao nhiệm vụ cho ĐHQG Hà Nội

Thủ tướng giao nhiệm vụ cho ĐHQG Hà Nội

Vụ ‘vỡ’ trại cai nghiện: Nguyên nhân học viên bỏ trốn

Vụ ‘vỡ’ trại cai nghiện: Nguyên nhân học viên bỏ trốn

Thủ tướng dự Lễ khai giảng của Học viện Quốc phòng

Thủ tướng dự Lễ khai giảng của Học viện Quốc phòng

Diễn tập tìm kiếm cứu nạn tuyến luồng Sài Gòn - Vũng Tàu

Diễn tập tìm kiếm cứu nạn tuyến luồng Sài Gòn - Vũng Tàu

Tin bão số 3 sớm 16/9: Quảng Ninh - Hải Phòng đề phòng nước biển dâng

Tin bão số 3 sớm 16/9: Quảng Ninh - Hải Phòng đề phòng nước biển dâng

3.740 tàu cá Hà Tĩnh đã vào bờ tránh bão số 3

3.740 tàu cá Hà Tĩnh đã vào bờ tránh bão số 3

Sẽ xử lý kẻ kích động gần 400 người trốn khỏi trung tâm cai nghiện

Sẽ xử lý kẻ kích động gần 400 người trốn khỏi trung tâm cai nghiện

Nổi bật trên qdnd.vn
Đầu tư công nghệ hiện đại kết hợp với phát triển nguồn nguyên liệu

Đầu tư công nghệ hiện đại kết hợp với phát triển nguồn nguyên liệu

Chủ tịch Quốc hội Myanmar gặp gỡ Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam

Chủ tịch Quốc hội Myanmar gặp gỡ Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Hạ viện Australia

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Hạ viện Australia

U19 Việt Nam vào chung kết sau khi đè bẹp U19 Myanmar

U19 Việt Nam vào chung kết sau khi đè bẹp U19 Myanmar

GECAS tài trợ tài chính thuê máy bay cho Vietjet

GECAS tài trợ tài chính thuê máy bay cho Vietjet

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh tiếp đoàn Tham vấn Hợp tác Quốc phòng Ô-xtrây-li-a

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh tiếp đoàn Tham vấn Hợp tác Quốc phòng Ô-xtrây-li-a

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đón, hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Australia

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đón, hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Australia

Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục ASEAN lần thứ 8 tại Lào

Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục ASEAN lần thứ 8 tại Lào

Phát động cuộc thi Phóng sự truyền hình

Phát động cuộc thi Phóng sự truyền hình "Y tế Việt Nam - 60 năm làm theo lời Bác dạy"

Lầu Năm góc phủ nhận thông tin viện trợ vũ khí cho Kiev

Lầu Năm góc phủ nhận thông tin viện trợ vũ khí cho Kiev

Mới nhất trong mục


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing