Thu hồi đất dự án xây nhà ở cho công nhân tại Hải Phòng: Vòng vo chờ sửa lỗi

05-10-2013 13:04 - Theo: dddn.com.vn

Sau hơn 2 năm kể từ khi có các Quyết định của Thanh tra Tổng cục Quản lý đất đai;.

>> Nhiều sai phạm về đất đai ở Vũng Tàu: TP Vũng Tàu "lơ" chỉ đạo của tỉnh
>> Kiên quyết xử lý các dự án có sử dụng đất chậm tiến độ
>> Lãng phí đất đai có phần nguyên nhân từ... vụ Tiên Lãng
>> Thừa Thiên Huế: Tổ chức đối thoại về vấn đề đất đai

  Bộ TNMT; Quyết định của UBND TP Hải Phòng, nhưng đến thời điểm hiện tại gần 20.000 m2 của dự án xây nhà ở cho công nhân của Cty TNHH Minh Việt bị thu hồi do vi phạm hiện vẫn đang ở trong tình trạng bỏ hoang.


Diện tích đất trong dự án của Cty TNHH Minh Việt cỏ mọc đầy

Việc thu hồi chậm trễ này là do các quyết định của ban ngành  bị "đá bóng" lẫn nhau, vướng thủ tục chưa đồng bộ.

Dự án chậm triển khai

Ngày 1/6/2006, UBND TP Hải Phòng ban hành Quyết định số 1193/ QĐ - UB, thu hồi 20.000 m2 đất nông nghiệp tại xã Trường Sơn, huyện An Lão. Diện tích đất thu hồi này được giao cho Cty TNHH TM Minh Việt ( trụ sở số 228 đường Hoàng Quốc Việt, phường Ngọc Sơn, quận Kiến An, TP Hải Phòng) thuê để xây dựng khu dịch vụ nhà ở cho công nhân và người có thu nhập thấp. Công trình này hoàn thành sẽ giúp chính quyền địa phương giải bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp ở gần KCN Tràng An... Thời hạn thuê đất là 30 năm. Cty được phép bồi thường giải phóng mặt bằng 336,6 m2 để làm đường vào khu đất thuê và sử dụng chung trong khu vực. Sau khi hoàn thành làm đường sẽ bàn giao cho UBND xã Trường Sơn quản lý. Dự án triển khai, chính quyền địa phương và người dân có đất bị thu hồi tạo mọi điều kiện bàn giao mặt bằng sớm cho Cty Minh Việt.

Ngày 18/11/2008, UBND huyện An Lão đã kiểm tra việc quản lý sử dụng đất của Cty TNHH TM Minh Việt. Tại thời điểm đó, đất bỏ hoang, Cty chưa san lấp mặt bằng và chưa triển khai đầu tư xây dựng công trình. Tháng 12/2010 đoàn thanh tra của Bộ TNMT về kiểm tra thì trên diện tích đất được giao chưa xây dựng công trình, đang tổ chức san lấp mặt bằng. Diện tích san lấp mới được khoảng 8.000 m2  chiếm khoảng 40% tổng dự án.

Theo Kết luận số 271/ KLTTr - TCQLĐĐ ngày 25/3/2011 của thanh tra : Cty chưa xây dựng công trình trên đất được thuê là vi phạm khoản 12 điều 38 Luật Đất đai. Trong kết luận của thanh tra cũng nêu rõ biện pháp xử lý: "Đề nghị UBND TP Hải Phòng thu hồi 19.663,4 m2 đất của dự án xây dựng khu dịch vụ nhà ở cho công nhân do Cty TNHH TM Minh Việt làm chủ đầu tư, giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố quản lý theo quy định của pháp luật. Khi thu hồi đất, Cty TNHH TM Minh Việt được xem xét, xử lý giá trị còn lại của tiền thuê đất, giá trị đầu tư trên đất theo quy định của Luật Đất đai".

Ngày 15/6/2011 UBND TP Hải Phòng có Quyết định 903/ QĐ - UBND về việc thu hồi đất đang thuộc quyền thuê của Cty TNHH TM Minh Việt. Quyết định chỉ rõ: "Thu hồi, hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND TP cấp cho Cty. Thu hồi 20.000 m2 đất đang thuộc quyền thuê của Cty"... Tuy nhiên từ khi có kết luận của thanh tra và quyết định  thu hồi đất đối với Cty TNHH Minh Việt đến nay đã 2 năm vẫn "giậm chân tại chỗ".

DN chờ đợi, chính quyền cấp dưới ngóng cấp trên

Được biết, Trung tâm phát triển quỹ đất (TTPTQĐ) huyện An Lão đã nhiều lần yêu cầu Cty TNHH TM Minh Việt phối hợp việc cung cấp các tài liệu theo chỉ đạo của UBND thành phố. Trung tâm đã cử cán bộ liên lạc trực tiếp nhưng lãnh đạo Cty vẫn tránh không gặp mặt với lí do chưa nhận được quyết định chính thức từ  cơ quan chức năng.

Bà Nguyễn Thị Lê - GĐ TTPTQĐ huyện An Lão cho rằng "Chúng tôi đã triển khai đúng quy trình, thủ tục, công việc mà UBND TP giao cho. Tuy nhiên, sau gần 2  năm kể từ khi có quyết định của TP vẫn chưa thu hồi được đất của DN vì: Sở TNMT chưa có biên bản bàn giao mốc giới ngoài thực địa nên TTPTQĐ chưa thể thực hiện kiểm kê, đo đạc thực tế và lập phương án hoàn các giá trị đầu tư hợp pháp trên khu đất của Cty Minh Việt. Cũng tại biên bản làm việc ngày 8/7/2011 của Sở TNMT, Cty có kiến nghị với Sở TNMT và Tổng cục Quản lý đất đai tạo điều kiện giúp đỡ Cty tiếp tục thực hiện dự án. Nhưng đến nay là hơn 2 năm, các ngành vẫn chưa có văn bản trả lời Cty, vì thế DN chưa phối hợp với Trung tâm. Và đặc biệt là quyết định thu hồi đất 903/ QĐ - UBND của thành phố được phía lãnh đạo Cty phản ánh là vẫn chưa nhận được - dù quyết định này có từ tháng 6/2011".

Phần lỗi của DN trong bản kết luận thanh tra, quyết định thu hồi đã có nhưng việc thu hồi và giải quyết thắc mắc của DN dường như vẫn... chìm" theo dự án

Trao đổi với PV DĐDN, ông Đào Văn Lai - Phó trưởng phòng kinh doanh, đại diện phía Cty TNHH TM Minh Việt cho biết: Tại thời điểm năm 2010, khi đoàn thanh tra vào làm việc, trước đó, chúng tôi không nhận được sự trao đổi, bàn bạc nào từ phía lãnh đạo UBND huyện An Lão. Đến thời điểm này, Cty vẫn chưa nhận được Quyết định thu hồi đất của UBND TP. Cty đã nhận được giấy mời của Sở TNMT về làm việc tại thị trấn Trường Sơn và chỉ được nghe quyết định triển khai thu hồi đất tại cuộc họp đó nên Cty hết sức ngạc nhiên, và đến giờ chúng tôi vẫn chưa thể bàn giao gần 2.000 m2 đất dự án. Hơn 2 năm nay, chúng tôi chẳng dám đầu tư xây dựng gì, vì dự án có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào.

Ông Lai cũng cho biết thêm: Sở dĩ phía DN thi công dự án chậm vì: ngay thủ tục xin cấp phép trình đi trình lại các cấp đã mất 3 năm ( từ 2004 - 2007) mới hoàn tất. Sau đó, DN rà soát bom mìn, chuyển hơn 10 ngôi mộ trong diện tích của đất của dự án... vì thế mất nhiều thời gian.

Tuy nhiên, dù gì thì phần lỗi của DN trong bản kết luận thanh tra, quyết định thu hồi đã có nhưng việc thu hồi và giải quyết thắc mắc của DN dường như vẫn "chìm" theo dự án… Gần 2.000 m2 đất nông nghiệp suốt từ năm 2006 đến giờ sử dụng không có hiệu quả. DN chờ đợi, chính quyền cấp dưới ngóng cấp trên. Một phần lỗi này là do ngay trong công tác thủ tục hành chính của các cấp chính quyền tại TP Hải Phòng còn thiếu đồng bộ. Nếu sự việc kéo dài thêm nữa thì rõ ràng, chính quyền mới chỉ lo tìm ra lỗi chứ chưa xử lý dứt điểm vụ việc.

Quyết liệt và nghiêm khắc


LS Nguyễn Tiến Sơn - Đoàn LS Hà Nội:
Tình trạng lãng phí trong sử dụng đất đai thời gian qua khá phổ biến, đặc biệt trong giai đoạn thị trường bất động sản đóng băng. Thông kê của Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ TN-MT) cho thấy,  tính đến đầu năm 2013, trên cả nước, tổng diện tích đất đã thu hồi lên đến 728.000 ha  (bao gồm 536.000 ha đất nông nghiệp) của hơn 824.000 hộ gia đình. Trong đó, các dự án đầu tư chậm triển khai (dự án treo) phải thu hồi lên đến gần 100.000 ha tại 3.673 tổ chức kinh tế… Tuy nhiên, cơ quan chức năng mới chỉ xử lý thu hồi lại cho Nhà nước được 24.606 ha của 456 tổ chức, với số tiền xử lý hành chính vỏn vẹn 3,5 tỉ đồng.

" Dự án treo" được hiểu là dự án đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất mà chủ đầu tư không thực hiện dự án theo đúng thời hạn, tiến độ đã được đề ra khi xin giao đất, cho thuê đất. Theo quy định tại khoản 12 Điều 38 của Luật Đất đai, đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án mà không sử dụng trong thời hạn 12 tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất đó cho phép thì Nhà nước sẽ thu hồi.

Tuy nhiên, Luật Đất đai 2003 được đánh giá vẫn khá "nương nhẹ" đối với các dự án treo. Vì theo Điều 43 Luật Đất đai 2003, đối với đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư bị thu hồi vẫn được bồi thường đối với tài sản đã đầu tư gắn liền với đất. Việc trả lại tiền đã bồi thường, hỗ trợ về đất (tiền sử dụng đất) và tài sản trên đất của chủ đầu tư bị thu hồi đất được thực hiện theo quy định tại Điều 35 của Nghị định số 181/2004/NĐ-CP.

Chính vì vậy, khi tham gia đóng góp vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi mới đây, nhiều ý kiến đã để xuất theo hướng mạnh tay hơn với các dự án treo. Có nghĩa là người bị thu hồi đất trong trường hợp dự án treo thì không được trả lại tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đã nộp, không được thanh toán giá trị đầu tư vào đất còn lại và tài sản gắn liền với đất. Trừ những trường hợp khách quan bất khả kháng mà các dự án đầu tư không thực hiện đúng tiến độ nêu trên thì được Nhà nước bồi thường phần tài sản gắn liền với đất.

Tuy nhiên, một thực trạng khác cũng mang tính phổ biến đó là thủ tục hành chính (TTHC) về đất đai và xây dựng cũng rất phức tạp. Từ các cơ quan quản lý nhà nước đến cán bộ công chức đều góp phần không nhỏ vào sự chậm chễ của thủ tục hành chính trong các lĩnh vực nêu trên. Nhiều dự án treo cũng vì TTHC và rõ ràng với lý do này khó có chủ dự án nào có thể nói là khách quan hay bất khả kháng. Dự án treo là vấn đề nhức nhối, gây lãng phí đất đai và bức xúc trong xã hội. Nhà nước cần quyết liệt trong công tác thu hồi dự án treo. Nhưng cùng với đó cũng phải làm rõ và xử lý thật nghiêm khắc đối với những tổ chức, cá nhân nhũng nhiễu gây cản trở cho chủ đầu tư trong quá trình thực hiện các TTHC để triển khai dự án. Muốn làm tốt việc này thì cần quy định rõ trách nhiệm cá nhân những người thực hiện TTHC hay những người đứng đầu các cơ quan ban hành TTHC.

Thanh Vân