Kinh doanh 08/1/2014 10:57

Lấy biển và đại dương nuôi đất liền

TS Nguyễn Tác An.
PV: Dưới góc nhìn của một nhà khoa học, ông đánh giá như thế nào về tiềm năng kinh tế biển của Việt Nam?

TS Nguyễn Tác An: Kết quả nghiên cứu về hải dương học ở Biển Đông trong gần 100 năm qua đã khẳng định, biển Việt Nam có điều kiện tự nhiên tuyệt vời, đặc biệt cho sự phát triển kinh tế và xã hội (KT-XH). Đó chính là các giá trị về mặt "địa chính trị" và "địa kinh tế".

PV: Ông đánh giá thế nào về hiệu quả khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên biển của Việt Nam?

TS Nguyễn Tác An: Hơn ngàn năm nay, người Việt Nam vốn quen làm ăn, sử dụng, khai thác các vùng biển tự do, phụ thuộc vào sở thích, thói quen và tiềm lực của bản thân. Hệ lụy là sử dụng không gian biển không hiệu quả, gây nhiều lãng phí tài nguyên thiên nhiên, làm suy thoái môi trường, nguồn lợi thủy sản, đa dạng sinh học, gây nhiều mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ ngư dân và giữa các ngành nghề biển khác nhau...

Trên thế giới, hằng năm, người ta có thể khai thác từ diện tích 1km2 mặt biển ven bờ với doanh thu khoảng 50-100 nghìn đô-la Mỹ, thậm chí như ở Xin-ga-po, doanh thu đến 27 triệu đô-la Mỹ. Còn ở Việt Nam, doanh thu từ biển rất thấp, chưa đến 10 nghìn đô-la Mỹ, phổ biến là 1-3 nghìn đô-la. Thực tế ở Việt Nam và cũng là nghịch lý lớn là vùng biển, đảo giàu có tài nguyên, nhưng lại được xếp vào "vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, có nhiều hộ dân nghèo".

PV: Theo ông, nguyên nhân của tình trạng trên có phải do những bất cập trong việc quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên biển hiện nay?

TS Nguyễn Tác An: Trong phát triển và quản lý biển, đảo ở Việt Nam, chúng ta bị "tư duy đất liền" (mở rộng nền kinh tế "nông nghiệp lục địa" ra không gian Biển Đông) chi phối nên rất phân tán các nguồn lực và không hiệu quả so với tiềm năng và so với các nước trong khu vực. Thực tế hiện nay, kinh tế biển Việt Nam còn thua xa các nước trên thế giới. Tất nhiên, có rất nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan trong quá trình phát triển kinh tế, nhưng tựu trung, nguyên nhân chính vẫn là tư duy kinh tế và phương thức quản lý.

PV: Nếu là do tư duy và phương thức quản lý thì Việt Nam sẽ phải đổi mới tư duy trong việc quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên biển theo hướng nào thưa ông?

TS Nguyễn Tác An: Xu thế hiện nay của nhân loại là "lấy biển và đại dương nuôi đất liền" ngược lại với xu thế đã qua, đất liền phải nuôi biển nên các quốc gia có biển đều coi trọng vấn đề chủ quyền và quyền chủ quyền trên biển. Các nước tăng cường mở rộng quyền tài phán trong quản lý không gian biển, đảo và đại dương. Thực tế hiện nay, đã có hơn 40% diện tích biển đã được các quốc gia ven biển chủ quyền hóa, so với chưa đến 5% vùng biển có chủ quyền quốc gia vào những năm 1911.

Theo tôi, Nhà nước phải thống nhất quản lý biển, đảo và vùng ven bờ trên cơ sở quy hoạch không gian, phân vùng chức năng: Vùng khai thác sử dụng, phát triển kinh tế, vùng an sinh xã hội, vùng bảo tồn và vùng dự trữ... Đặc biệt, ở vùng ven bờ biển, trong không gian, từ mép nước ra khoảng 30-50m về hướng biển và từ mép nước, hướng vào đất liền khoảng 50-200m là vùng an sinh xã hội. Vùng này là nơi phát triển công cộng của cộng đồng, không cho phép các hoạt động vụ lợi và xây dựng các công trình vĩnh cửu có tác động đến cảnh quan. Nhà nước sử dụng ngân sách và vận động các nguồn tài chính thân thiện, có nguồn gốc rõ ràng, để tạo dựng, phát triển các điều kiện sinh thái, cảnh quan tự nhiên, các giá trị văn hoá, tâm linh. Phát huy tối đa các lợi ích giá trị chức năng, dịch vụ của hệ bờ biển nhằm phục vụ cho lợi ích của cộng đồng, bảo vệ an ninh sinh thái đới bờ và quốc phòng. Khai thác biển, đảo, nhất là vùng ven biển là hoạt động phát triển nhạy cảm, phải được công khai, minh bạch để có sự đồng thuận và nhất trí về mặt xã hội.

PV: Chính phủ có chủ trương giao quyền cho cá nhân khai thác tài nguyên biển, theo ông, việc này sẽ mang lại những lợi ích và hệ lụy nào cho sự phát triển kinh tế biển?

TS Nguyễn Tác An: Lợi ích và hiệu quả là khắc phục những bất cập, không kết quả trong quá trình khai thác, sử dụng vùng biển, đảo như đã nêu trên. Nó cũng hỗ trợ thiết thực và hiệu quả cho công tác bảo tồn biển ở các quy mô nhỏ, nhất là bảo tồn nguồn giống, ngư trường, đa dạng sinh học ở các địa phương ven biển, đảo. Lợi ích khác là hòa nhập được với xu thế phổ biến ở trên thế giới và phù hợp với thời đại. Hệ lụy cũng không ít, rõ nhất là do tính "thị trường" chi phối và chỉ đạo, chạy theo lợi nhuận, sẽ dẫn đến những "xáo trộn" về mặt xã hội, kinh tế, môi trường ở vùng biển, đảo. Nhưng bài học của các nước cho thấy, lợi ích và hệ lụy của việc giao chủ quyền mặt nước biển, đảo cho các doanh nghiêp, các tổ chức, cá nhân quản lý, khai thác hoàn toàn phụ thuộc vào các chính sách và phương thức quản lý của Nhà nước, của chính quyền địa phương. Có thể nói, "việc này là Nhà nước nắm đằng chuôi", do đó, trước khi vận hành chính sách này vào thực tế, Nhà nước phải chuẩn bị thật kỹ càng và đầy đủ để các chính sách có tính khả thi và có sức sống trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Chính sách phải được xây dựng trên những cơ sở khoa học và kinh tế, xã hội, sát với thực tế của Việt Nam và bối cảnh phát triển kinh tế của thế giới, vì lợi ích của quốc gia, của cộng đồng, không vướng víu đến lợi ích nhóm. Phải có lộ trình thực hiện rõ ràng, công khai và minh bạch.

PV: Vậy làm thế nào để khai thác tối đa tài nguyên biển nhưng vẫn đảm bảo phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học, thưa ông?

TS Nguyễn Tác An: Đây là vấn đề khó và dài hơi, nhưng qua nghiên cứu các bài học quản lý và phát triển biển thành công của nhiều quốc gia, tôi thấy Nhà nước cần tăng cường công tác quản lý, đặc biệt là việc xác định đa mục tiêu, hoạch định các chính sách và nỗ lực của bộ máy điều hành, phòng tránh các nguy cơ "bóp méo" các quy định vì lợi ích nhóm; đồng thời, cần  tập trung xây dựng các cơ chế tăng cường hiệu quả các nguồn lực đầu tư của nền kinh tế thị trường, tuân theo quy luật cạnh tranh lành mạnh. Trong đó, khuyến khích sự tham gia tối đa của mọi thành phần kinh tế dựa vào công nghệ cao, nguồn nhân lực có trình độ, tay nghề cao và hội nhập quốc tế. Cần ưu tiên tổ chức việc quy hoạch, phân vùng sử dụng không gian biển, đảo hợp lý, khả thi và phù hợp với thực tế của từng địa phương ven biển. Đặc biệt, trong hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam hiện nay, quy hoạch, phân vùng sử dụng tài nguyên không gian, nhất là không gian biển, đảo và ven biển còn là vấn đề  "nhạy cảm" và "nóng" vì có liên quan đến quyền "sở hữu", đến lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và cá nhân, do đó, cần phải nghiên cứu, tính toán kỹ càng và công khai để tạo lòng tin và sự đồng thuận về mặt xã hội. Trước mắt, Nhà nước nên chuẩn bị kỹ càng, thận trọng và ban hành nghị định, quy định việc giao các khu vực biển cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển, coi đây là một trong những tiền đề quan trọng trong việc thực hiện Nghị quyết  số 09-NQ/TW ngày 9/2/2007 "Về chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020". 

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!
 
Xem thêm các tin liên quan đến: Lấy biển và đại dương nuôi đất liền
ĐỌC THÊM
Nhìn lại 1 năm Luật Biển Việt Nam có hiệu lực

Nhìn lại 1 năm Luật Biển Việt Nam có hiệu lực

Nhận thức đúng đắn về kinh tế nhà nước và doanh nghiệp nhà nước

Vừa qua, trên BBC tiếng Việt có đăng một bài viết của hai học giả thuộc Trung tâm nghiên cứu chiến lược và chính sách châu Á của Mỹ bày tỏ lo ngại về việc Việt Nam tiếp tục quan điểm coi kinh tế nhà nước (KTNN) là chủ đạo, và như vậy đi ngược lại cam kết bình đẳng giữa các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) với các loại hình doanh nghiệp (DN) khác. Ngoài ra, trong sự đa dạng và nhiều chiều của các ý kiến, hội thảo trên các phương tiện thông tin đại chúng trong, ngoài nước dường như cho thấy có sự ngộ nhận về các vấn đề liên quan đến KTNN và DNNN.
Quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến 2020

Quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến 2020

Đề án tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng đến năm 2020, định hướng đến năm 2025

Đề án tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng đến năm 2020, định hướng đến năm 2025

Kế hoạch triển khai kết luận 28 của Bộ chính trị về phát triển vùng ĐBSCL

Kế hoạch triển khai kết luận 28 của Bộ chính trị về phát triển vùng ĐBSCL

Khai thác tài nguyên theo kiểu

Khai thác tài nguyên theo kiểu "ăn quỵt" môi trường - Bài 2

Nhận diện khó khăn mở rộng không gian phát triển

Nhận diện khó khăn mở rộng không gian phát triển

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác vận động nông dân

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa XI về tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới đang được triển khai đến cơ sở, trong đó có địa bàn nông thôn. Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn cũng đang được sơ kết sau 5 năm triển khai. Đây là dịp thuận lợi để bàn và tìm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác vận động nông dân và hoạt động của Hội Nông dân trong tình hình mới.
TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN

Bài nhiều người đọc
3 “tử huyệt” của các trường đại học vì lợi nhuận

3 “tử huyệt” của các trường đại học vì lợi nhuận

Tiền tiết kiệm

Tiền tiết kiệm

Sẽ mở đường bay thẳng Bắc - Nam qua không phận Campuchia

Sẽ mở đường bay thẳng Bắc - Nam qua không phận Campuchia

Hơn 100 DN tham gia Hội chợ hàng Việt Nam TP.Hà Nội 2014

Hơn 100 DN tham gia Hội chợ hàng Việt Nam TP.Hà Nội 2014

Tăng cường giám sát, hoàn thành đồng bộ 3 dự án xây dựng

Tăng cường giám sát, hoàn thành đồng bộ 3 dự án xây dựng

Vinhomes bàn giao hàng trăm sổ đỏ cho khách hàng

Vinhomes bàn giao hàng trăm sổ đỏ cho khách hàng

Văn hóa tiêu dùng hàng Việt Nam: Từ nhận thức đến hành động

Văn hóa tiêu dùng hàng Việt Nam: Từ nhận thức đến hành động

Giá xăng giảm, hàng hóa chưa giảm: Khó gỡ nghịch lí?

Giá xăng giảm, hàng hóa chưa giảm: Khó gỡ nghịch lí?

Ổn định cung cấp điện góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Ổn định cung cấp điện góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Tỷ phú thế giới thích sưu tập những gì?

Tỷ phú thế giới thích sưu tập những gì?

Có thể bạn quan tâm
VID: Nhắc nhở chậm công bố BCTC văn phòng và tổng hợp soát xét bán niên năm 2014

VID: Nhắc nhở chậm công bố BCTC văn phòng và tổng hợp soát xét bán niên năm 2014

Thông cáo báo chí về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2014

Thông cáo báo chí về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2014

Đình chỉ phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền “lót tay” công khai

Đình chỉ phó phòng Bộ Công Thương nhận tiền “lót tay” công khai

Giá xăng giảm gần 500 đồng từ 12h trưa 29/8

Giá xăng giảm gần 500 đồng từ 12h trưa 29/8

Cắt giảm 1/3 thời gian thực hiện thủ tục hành chính về đầu tư xây dựng

Cắt giảm 1/3 thời gian thực hiện thủ tục hành chính về đầu tư xây dựng

Metro 12 năm không đóng thuế, quan chức Bộ Công thương khen 'làm rất tốt'

Metro 12 năm không đóng thuế, quan chức Bộ Công thương khen 'làm rất tốt'

Xăng bất ngờ giảm mạnh trước nghỉ lễ 2.9

Xăng bất ngờ giảm mạnh trước nghỉ lễ 2.9

Vinpearl mua lại số cổ phần trị giá 85 tỷ đồng của cảng Nha Trang

Vinpearl mua lại số cổ phần trị giá 85 tỷ đồng của cảng Nha Trang

KBC: Tình hình thu hút đầu tư nổi bật tại KCN Tràng Duệ - Hải Phòng

KBC: Tình hình thu hút đầu tư nổi bật tại KCN Tràng Duệ - Hải Phòng

Hôm nay bắt đầu bay thử nghiệm “đường bay vàng”

Hôm nay bắt đầu bay thử nghiệm “đường bay vàng”

Nổi bật trên bienphong.com.vn
Bắt tàu chở 70.000 lít dầu DO không rõ nguồn gốc

Bắt tàu chở 70.000 lít dầu DO không rõ nguồn gốc

Phá chuyên án 004L, bắt đối tượng người Lào vận chuyển ma túy

Phá chuyên án 004L, bắt đối tượng người Lào vận chuyển ma túy

Tàu cá Hoàng Anh 01 bị nạn trên biển được kéo vào bờ an toàn

Tàu cá Hoàng Anh 01 bị nạn trên biển được kéo vào bờ an toàn

Dũng

Dũng "Sóng Thần"

Sơ kết 2 năm xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ biển

Sơ kết 2 năm xây dựng lực lượng Dân quân tự vệ biển

Tổng kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Đảng ủy BĐBP

Tổng kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 23 của Đảng ủy BĐBP

Bắt giữ phương tiện vận chuyển xăng A92 và dầu DO không có giấy tờ

Bắt giữ phương tiện vận chuyển xăng A92 và dầu DO không có giấy tờ

Cuối tháng 9 huyện đảo Lý Sơn sẽ có điện

Cuối tháng 9 huyện đảo Lý Sơn sẽ có điện

Diễn tập ứng phó sóng thần và tìm kiếm cứu nạn “S-T 14”

Diễn tập ứng phó sóng thần và tìm kiếm cứu nạn “S-T 14”

Lưu diễn phục vụ cán bộ chiến sĩ và nhân dân biên giới tỉnh Sóc Trăng

Lưu diễn phục vụ cán bộ chiến sĩ và nhân dân biên giới tỉnh Sóc Trăng

Mới nhất trong mục


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: 0168.712.5922
Vui lòng Click "Yêu cầu cập nhật nội dung hoặc gỡ bài ngay lập tức" ở cuối bài viết để gỡ bài
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing