Ký kết thỏa ước lao động tập thể

25-07-2013 08:43 - Theo: laodong.com.vn

Thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) là sự thỏa thuận  về quyền lợi và nghĩa vụ giữa chủ DN với NLĐ thông qua  CĐCS có chức năng đại diện. Ký kết và thực hiện tốt TƯLĐTT là điều kiện rất quan trọng để đảm bảo xây dựng được  quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong DN.

>> Đẩy mạnh tiếp xúc với người lao động tại doanh nghiệp
>> Gian nan thực hành thỏa ước lao động tập thể
>> Thương lượng bài bản
>> Chăm lo, đại diện để tập hợp người lao động

Qua thực tế cho thấy, việc ký kết TƯLĐTT còn nhiều gian nan, cần phải nhìn đúng sự thật gây ra những hạn chế thì mới có thể khắc phục được.

Năm 2009, Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐVN đã ra Nghị quyết 01/NQ-ĐCT về "Đổi mới nâng cao chất lượng, ký kết và thực hiện TƯLĐTT" nhằm khắc phục các hạn chế: Số đơn vị ký kết còn thấp, cách làm hình thức, ít có những thỏa thuận cao hơn so với quy định của pháp luật về LĐ, việc thực hiện không nghiêm chỉnh. Nghị quyết nhấn mạnh việc tăng cường vai trò CĐ cấp trên cơ sở trong việc hỗ trợ, bồi dưỡng kỹ năng  đàm phán thương lượng cho CĐCS để đạt chỉ tiêu 70% trở lên số CĐCS trong các DN ký kết TƯLĐTT.

Một công việc đem lại lợi ích cho cả hai bên, thế mà không dễ tiến hành, chỉ vì không ít các chủ DN chỉ quan tâm tới lợi nhuận, cứ nghĩ càng ít chi tiền lương, tiền thưởng, tiền ăn cho NLĐ thì càng thu nhiều lãi. CĐCS không nắm được đòi hỏi bức xúc của NLĐ, sợ mất lòng chủ DN, không có kỹ năng thương lượng. Do đó, đến nay chỉ mới có  64,6%  số đơn vị có tổ chức CĐ ký kết TƯLĐTT. Qua khảo sát cho thấy, chỉ khoảng 40% số TƯLĐTT  đạt yêu cầu, sau ký kết chỉ có 50%  có kiểm tra việc thực hiện; hầu hết các bản TƯLĐTT của các DN ở khu vực đầu tư nước ngoài, Cty TNHH, Cty cổ phần, DN tư nhân chủ yếu là sao chép các quy định đã có trong pháp luật.

Mới đây, công nhân ở KCN Phú Thị (Hà Nội) phản ánh, việc xây dựng TƯLĐTT ở đây không có lấy ý kiến công nhân, CĐ và chủ DN thỏa thuận với nhau những điều rất bất lợi cho NLĐ như: "Công nhân phải làm thêm giờ khi DN có yêu cầu" mà không kèm theo được hưởng lương, tiền bồi dưỡng làm tăng ca, thêm giờ!  TP.Hải Phòng có 40% số TƯLĐTT sao chép các quy định trong Luật LĐ. Qua 6 tháng đầu năm, TP.Đà Nẵng chỉ mới có 24% số DN có ký TƯLĐTT so với kế hoạch. Bắc Ninh có 53,7% số DN có tổ chức CĐ ký được TƯLĐTT...

Thực tiễn cho thấy, việc ký kết và thực hiện TƯLĐTT  đạt được nhiều hay ít quyền, lợi ích của NLĐ được quyết định bởi năng lực, bản lĩnh thương lượng của CĐCS.

Để có năng lực hoạt động, bản lĩnh thương lượng thì  CĐCS phải thực sự đại diện NLĐ ở DN: Được họ  tin cậy lựa chọn qua cuộc bầu cử thực sự dân chủ. Khi đó, CĐCS sẽ thu nhận được sức mạnh, ý chí và trí tuệ của toàn thể đoàn viên và NLĐ trong DN. Các CĐ cấp trên thường lo dùm, chọn dùm những người mà mình đánh giá là có đủ trình độ,  khả năng rồi đưa ra  cho NLĐ bầu chọn.  Trình độ, khả năng là điều cần thiết phải có đối với cán bộ CĐCS, nhất là người làm chủ tịch; tuy vậy, vẫn phải xếp  sau những người mang "trái tim" của NLĐ.

Khi Ban chấp hành CĐCS gồm những người hết lòng vì NLĐ thì việc bồi dưỡng hướng dẫn của cấp trên đối với họ sẽ rất nhẹ nhàng. Và điều quan trọng là NLĐ ở DN sẽ trao cho CĐCS thực sự là của mình năng lực, trí tuệ trong các cuộc thương lượng  bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp vì tập thể. Một CĐCS vững mạnh thì BCH phải nắm chắc và kịp thời nguyện vọng bức xúc của đoàn viên và NLĐ. Muốn như vậy, điều tiên quyết là phải thiết lập được và không ngừng củng cố hoạt động của đoàn viên ở khâu tổ CĐ.

Hiện nay, khâu tổ CĐ đang rất yếu kể cả các nơi chủ tịch CĐCS được bình chọn danh hiệu "28.7".  Một số CĐ cấp trên còn hướng dẫn CĐCS thường xuyên đi hỏi han từng công nhân để kịp nắm bắt tâm tư của họ mà quên rằng, khâu  mấu chốt để giải quyết vấn đề chính là củng cố tổ CĐ. Hằng năm trên cơ sở tập hợp ý kiến NLĐ,  CĐCS bàn với chủ DN tổ chức đối thoại xây dựng  TƯLĐTT gồm những điều mà trong Luật LĐ chưa quy định cụ thể (hoặc quy định thấp hơn) như: Quy định trả lương tháng 13, trợ cấp trượt giá, tổ chức ăn giữa ca, tiền thuê nhà trọ...

Hằng năm, CĐCS phối hợp với chủ DN tổ chức tốt Hội nghị NLĐ. Trong dịp này, cần  kiểm điểm rút kinh nghiệm những việc đã làm được và chưa được trong quá trình thực hiện  TƯLĐTT và  trên cơ sở thực tiễn mới đặt ra, tiếp tục thương lượng, bổ sung TƯLĐTT cho năm sau.     (còn tiếp)