Kinh doanh 19/2/2013 12:45

Bẫy thu nhập trung bình chỉ là trò lừa đảo?

Bất kỳ mức thu nhập nào cũng có thể mắc phải bẫy và do đó không có lý do gì để chỉ trích mức thu nhập trung bình.

Sự tụt hậu về kinh tế vẫn đem lại tác động tích cực. Những nước đi sau có thể học hỏi kinh nghiệm và tránh được sai lầm. Do đó, nước nghèo có thể thu hẹp khoảng cách với nước giàu. Tuy nhiên, quy luật này không phải lúc nào cũng đúng. Một số nước nghèo không thể tiến lên trong khi một số nước khác đạt được bước tiến thần kỳ nhưng sau đó lại lạc lối. Loại thứ nhất được miêu tả là "nạn nhân" của "bẫy nghèo đói" trong khi loại thứ hai được cho là đã mắc "bẫy thu nhập trung bình". 

Được đặt tên bởi Indermit Gill (chuyên gia đến từ World Bank) và Homi Kharas (chuyên gia đến từ Viện Nghiên cứu Brookings), bẫy thu nhập trung bình đang làm phiền lòng các nhà hoạch định chính sách từ Malaysia và Mexico. Bẫy thu nhập trung bình ám ảnh các quốc gia đã thoát khỏi đói nghèo nhưng thịnh vượng vẫn chưa tới, đe dọa biến niềm hân hoan thành nỗi thất vọng trong khi phép màu kinh tế trở thành sự ảo tưởng. 

Tuy nhiên, liệu có phải chỉ có nước thu nhập trung bình mới mắc bẫy?

Vấn đề thứ nhất thuộc về lý thuyết. Theo các chuyên gia kinh tế, nước giàu có công nghệ tân tiến nhất trong khi nước nghèo có chi phí lao động rẻ nhất. Nằm giữa 2 thái cực, nước có thu nhập trung bình thiếu đi cả 2 lợi thế. Trong khi các nước nghèo có thể hưởng lợi từ xu hướng dịch lao động dịch chuyển từ các cánh đồng sang nhà máy - nơi năng suất được nhân lên nhiều lần, sau 1 hoặc 2 thập kỷ tăng trưởng quá nhanh, lực lượng lao động bị thu hẹp đáng kể. Nếu muốn tiến xa hơn nữa, năng suất là vấn đề chủ chốt. Lúc này, nền kinh tế phải tạo ra được 1 " bước nhảy" đầy tinh tế để chuyển từ mô hình tăng trưởng này sang mô hình tăng trưởng khác. 

Tuy nhiên, lập luận này có hoàn toàn chính xác? Năng suất lao động và tiền lương là 2 yếu tố có mối quan hệ chặt chẽ. Các quốc gia vẫn có thể giữ được sức cạnh tranh bất chấp chi phí lao động và năng suất ở cấp độ nào, chỉ cần 2 yếu tố này đi liền với nhau. 

Tiến hóa từ mô hình kinh tế này sang mô hình kinh tế khác cũng là 1 quá trình liên tục. Các nhà máy không đợi cho đến khi người nông dân cuối cùng rời bỏ cánh đồng thì mới chú trọng nâng cao năng suất của người lao động.  

Thêm vào đó, lực lượng lao động ở thành thị tăng lên cũng giúp cơ cấu dân số tự cân bằng. Trung Quốc là một ví dụ khá xác đáng cho lập luận này. Nhiều người lo ngại rằng Trung Quốc đã sử dụng cạn kiệt nguồn lao động dư thừa và tăng trưởng sẽ chậm lại. Tuy nhiên, theo Louis Kuijs - chuyên gia kinh tế đến từ Royal Bank of Scotland, làn sóng dịch chuyển lao động giữa các ngành nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ chỉ đóng góp thêm 1,4 điểm phần trăm trong tỷ lệ tăng trưởng của Trung Quốc giai đoạn 1995 - 2002. 

Những con số thống kê

Thế còn về mặt thực tiễn thì sao? Cho đến nay khái niệm bẫy thu nhập trung bình vẫn đủ rõ ràng để có thể kiểm chứng. Một số người lập luận rằng bằng chứng nằm ở chỗ các quốc gia có thu nhập trung bình thường tăng trưởng chậm hơn so với các nước giàu hơn hoặc nghèo hơn. 

Đó chỉ là lời nói dối để lòe thiên hạ! 

Bẫy thu nhập trung bình chỉ là trò lừa đảo? (1)

Số liệu ở đồ thị bên trái được trích dẫn từ Penn World Tables (một trong những tài liệu chuẩn về dữ liệu thu nhập của quốc gia) so sánh thu nhập của các quốc gia trong giai đoạn 1950 - 2010. Dữ liệu cho thấy các quốc gia có mức thu nhập bình quân đầu người trong khoảng 13.000-14.000 USD (theo phương pháp ngang giá sức mua) có mức tăng trưởng bình quân đầu người vào khoảng 2,9% trong thời gian 10 năm sau đó. Con số này cao hơn tất cả các mức thu nhập còn lại. 

Tất nhiên, có khá nhiều nước đã đối mặt với tình trạng tăng trưởng "dậm chân tại chỗ". Đây là đề tài nghiên cứu được Barry Eichengreen (đến từ đại học California), Berkeley, Donghyun Park (đến từ Ngân hàng phát triển châu Á) và Kwanho Shin (đến từ đại học Hàn Quốc) thực hiện. Theo quan sát, các nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất (có mức tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người từ 3,5% trở lên trong 7 năm liên tiếp) thường phải chứng kiến nền kinh tế sụt giảm mạnh (tốc độ tăng trưởng trong 7 năm tiếp theo giảm ít nhất 2 điểm phần trăm). Trong nghiên cứu mới nhất, các chuyên gia chỉ ra rằng tỷ lệ sụt giảm là cao nhất đối với nhóm nước có mức thu nhập vào khoảng 15.000 - 16.000 USD và 10.000 - 11.000 USD (gần tương đương với mức hiện tại của Trung Quốc). 

Mặc dù đều là những công trình đồ sộ, các nghiên cứu này vẫn chưa thể đưa ra những bằng chứng xác đáng về bẫy thu nhập trung bình. Tăng trưởng giảm từ 9% xuống 7% có thể được coi là sụt giảm nhưng vẫn chưa thể được gọi là "bẫy". Nếu xu hướng này được định nghĩa là bẫy, Singapore - ví dụ sáng chói nhất về tốc độ tăng trưởng vượt bậc - đã mắc bẫy. 

Tăng trưởng là một quá trình lâu dài và gian khổ trong đó các nền kinh tế không ngừng tiến hóa. Bất kỳ mức thu nhập nào cũng có thể mắc phải bẫy và do đó không có lý do gì để chỉ trích mức thu nhập trung bình. 

Thu Hương

Theo TTVN/Economist

Xem thêm các tin liên quan đến: Bẫy thu nhập trung bình chỉ là trò lừa đảo?
ĐỌC THÊM
Khoảng cách về thu nhập ngày càng rộng ở Canada

Khoảng cách về thu nhập ngày càng rộng ở Canada

Cỗ máy sáng tạo ý tưởng của thế giới đã ngừng quay?

Cỗ máy sáng tạo ý tưởng của thế giới đã ngừng quay?

Trung Quốc đang cạn kiệt lao động

Dân số trong độ tuổi lao động của Trung Quốc năm 2012 giảm mạnh. Xu hướng này còn tiếp tục trong 2 thập kỷ tới.
Kinh tế Trung Quốc tăng chậm nhất trong 13 năm

Kinh tế Trung Quốc tăng chậm nhất trong 13 năm

TIN MỚI HƠN
TIN CŨ HƠN
Bài nhiều người đọc
Đừng “mơ” Mỹ cung cấp khí đốt cho EU

Đừng “mơ” Mỹ cung cấp khí đốt cho EU

Kì lạ 'thành phố chết' xa hoa không một bóng người

Kì lạ 'thành phố chết' xa hoa không một bóng người

Lời khai từ Singapore có giúp Dương Chí Dũng thoát án tử?

Lời khai từ Singapore có giúp Dương Chí Dũng thoát án tử?

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng thu về hơn 2.000 tỷ tiền tươi

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng thu về hơn 2.000 tỷ tiền tươi

Những bí mật về đàn bò số 1 VN của bầu Đức

Những bí mật về đàn bò số 1 VN của bầu Đức

Đề nghị xử lý dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự tại PV EIC

Đề nghị xử lý dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự tại PV EIC

Con vịt cao su lớn nhất thế giới đến Việt Nam

Con vịt cao su lớn nhất thế giới đến Việt Nam

Cực lạ lùng: đi ăn cưới nhận ngay iPhone 5 mạ vàng

Cực lạ lùng: đi ăn cưới nhận ngay iPhone 5 mạ vàng

TPHCM giảm phát tháng thứ 2 liên tiếp

TPHCM giảm phát tháng thứ 2 liên tiếp

Hé lộ em trai bầu Đức - Người quyền lực thứ 3 ở HAGL

Hé lộ em trai bầu Đức - Người quyền lực thứ 3 ở HAGL

Có thể bạn quan tâm
Buộc EVN, Petrolimex phải công khai lương lãnh đạo

Buộc EVN, Petrolimex phải công khai lương lãnh đạo

Casino lâu đời nhất Việt Nam lỗ nặng kéo dài

Casino lâu đời nhất Việt Nam lỗ nặng kéo dài

Kì lạ 'thành phố chết' xa hoa không một bóng người

Kì lạ 'thành phố chết' xa hoa không một bóng người

Thời điểm Vàng đi thuê văn phòng

Thời điểm Vàng đi thuê văn phòng

Hà Giang cần đẩy mạnh công tác đối ngoại

Hà Giang cần đẩy mạnh công tác đối ngoại

"Bầu" Đức nhận lương "khủng" nhất 2013

Hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác giảm nghèo

Hội nghị trực tuyến toàn quốc về công tác giảm nghèo

Khai mạc hội nghị về nông nghiệp châu Á lần thứ 3

Khai mạc hội nghị về nông nghiệp châu Á lần thứ 3

FPT Trading - nhà phân phối độc quyền ASUS ZenFone™ tại Việt Nam

FPT Trading - nhà phân phối độc quyền ASUS ZenFone™ tại Việt Nam

Tình vợ chồng Dương Chí Dũng khi trải qua cơn

Tình vợ chồng Dương Chí Dũng khi trải qua cơn "sóng gió"

Nổi bật trên cafef.vn
Nhìn lại những vụ

Nhìn lại những vụ "vỡ nợ" lớn nhất trong năm 2013

Ngành ô tô Việt Nam: Liệu chúng ta đã chuẩn bị đầy đủ?

Ngành ô tô Việt Nam: Liệu chúng ta đã chuẩn bị đầy đủ?

Ngân hàng chạy đua dịch vụ ATM

Ngân hàng chạy đua dịch vụ ATM

Nợ công: 200% GDP vẫn chưa đáng quan ngại!

Nợ công: 200% GDP vẫn chưa đáng quan ngại!

Dòng tiền yếu, hai sàn giảm điểm

Dòng tiền yếu, hai sàn giảm điểm

Lạm phát Nhật Bản cao nhất kể từ 2008

Lạm phát Nhật Bản cao nhất kể từ 2008

Dịch vụ đổi tiền lẻ gần Tết nguyên đán 2014: Bắt chẹt tới 50% giá trị

Dịch vụ đổi tiền lẻ gần Tết nguyên đán 2014: Bắt chẹt tới 50% giá trị

Giá dừa sáp từ 200.000-250.000 đồng/trái

Giá dừa sáp từ 200.000-250.000 đồng/trái

Những ông trùm bất động sản trên sàn chứng khoán giàu có cỡ nào?

Những ông trùm bất động sản trên sàn chứng khoán giàu có cỡ nào?

Phải triệt để thu hồi tài sản bị chiếm đoạt trong vụ án tham nhũng

Phải triệt để thu hồi tài sản bị chiếm đoạt trong vụ án tham nhũng

Mới nhất trong mục

Khối chuyên Toán - Đại học Tổng hợp Hà Nội


Máy xử lý ngôn ngữ Citinews v.4.0.311
(Sản phẩm nghiên cứu công nghệ - Phi lợi nhuận)
Copyright © 2010-2013 – Công ty cổ phần tích hợp dữ liệu NextCom
Giấy phép thông tin điện tử số 192/GP-TTĐT ngày 19/08/2010
Phone: 043-9728190. Fax: 043-9728838. Hotline: Hotline
Web crawler | News Processing | Text Analytics | Sentiment Analysis | Natural Language Processing