Dạy học tích hợp: Giải pháp nâng cao chất lượng dạy nghề

02-11-2013 10:18 - Theo: baohaiphong.com.vn

Thời gian gần đây, dạy học tích hợp đã và đang tạo ra “làn sóng” về đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cơ sở dạy nghề trên toàn quốc. Đây được xác định là giải pháp sư phạm đáp ứng mục tiêu đào tạo nghề tiếp cận với khu vực và quốc tế, đồng thời nâng cao chất lượng dạy nghề trong giai đoạn tới.

>> Đào tạo nghề cần phù hợp với thị trường lao động
>> Đầu tư dự án phát triển dạy nghề ở Bình Dương: Lối mở cho chất lượng đào tạo nghề
>> Đào tạo công nhân kỹ thuật ở Hải Phòng: Gắn thực tiễn sản xuất với việc đào tạo
>> Lliên kết trong đào tạo nghề: Sự hợp tác 3 bên

Dạy học theo hướng tiếp cận kỹ năng.

Trong lĩnh vực đào tạo nghề hiện nay có hai lối tiếp cận. Đó là tiếp cận truyền thống và tiếp cận năng lực thực hiện. Hiện, phương pháp dạy nghề tiếp cận truyền thống không còn thích hợp với nhu cầu của thế giới lao động, cũng như của người lao động. Để người học có thể nhanh chóng hoà nhập thực tế sản xuất, đáp ứng với các tiêu chuẩn của doanh nghiệp, đồng thời rút ngắn thời gian đào tạo…phần lớn các hệ thống dạy nghề trên thế giới hiện chuyển sang tiếp cận theo năng lực thực hiện hay còn gọi là phương pháp dạy học tích hợp. Theo Hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Bách nghệ Hải Phòng Vũ Đức Lập, dạy học tích hợp có thể hiểu là hình thức dạy học kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Qua đó, người học hình thành năng lực nào đó (kỹ năng hành nghề) nhằm đáp ứng được mục tiêu của môn học. Xu thế hiện nay của các chương trình dạy nghề đều được xây dựng trên cơ sở tổ hợp các năng lực cần có của người lao động trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh. Phương pháp được dùng phổ biến để xây dựng chương trình là phương pháp phân tích nghề hoặc phân tích chức năng của từng nghề cụ thể. Theo các phương pháp này, các chương trình đào tạo nghề thường được kết cấu theo các mô-đun năng lực thực hiện. Điều này cũng đồng nghĩa với việc các nội dung giảng dạy trong mô-đun phải được xây dựng theo hướng “tiếp cận theo kỹ năng”

Cũng theo ông Vũ Đức Lập, để hình thành cho người học kỹ năng thì cần dạy cho họ cách kết hợp và huy động hợp lý các nguồn nội lực (kiến thức, khả năng thực hiện, thái độ) và ngoại lực (tất cả những gì có thể huy động được nằm ngoài cá nhân). Việc ứng dụng phương pháp dạy này không chỉ giúp cho giáo viên dạy nghề giải quyết được những khó khăn vướng mắc khi biên soạn giáo án và tổ chức dạy học tích hợp mà còn góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của các cơ sở dạy nghề.

Học viên Trường cao đẳng nghề Bách nghệ học về sửa chữa điện tử.
Học viên Trường cao đẳng nghề Bách nghệ học về sửa chữa điện tử.

40% số giáo viên đáp ứng yêu cầu dạy tích hợp

Từ năm 2006 đến nay, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành hơn 160 bộ chương trình khung cho từng nghề được xây dựng theo hướng “tiếp cận theo kỹ năng”. Do vậy, về chương trình đào tạo đáp ứng đủ điều kiện để các cơ sở dạy nghề triển khai tổ chức dạy học tích hợp.

Bản chất của tổ chức dạy tích hợp là tổ chức dạy học kết hợp giữa dạy lý thuyết và thực hành trong cùng một không gian, thời gian. Điều này có nghĩa khi dạy một kỹ năng nào đó, phần kiến thức chuyên môn liên quan đến đâu sẽ được dạy đến đó và được thực hành kỹ năng ngay. Cả hai hoạt động này được thực hiện tại cùng địa điểm. Như vậy, về cơ sở vật chất, phòng dạy tích hợp sẽ có những đặc điểm khác so với phòng chuyên dạy lý thuyết hoặc chuyên dạy thực hành theo cách dạy truyền thống .

Theo Tiến sĩ Cao Văn Sâm, Phó Tổng Cục trưởng Cổng cục dạy nghề, khi áp dụng phương pháp giảng dạy tích hợp, bước đầu nhiều cơ sở dạy nghề sẽ gặp những khó khăn nhất định về cơ sở vật chất. Vì hiện tại, hầu như các cơ sở dạy nghề vẫn chưa đáp ứng đủ điều kiện chuẩn quy định về loại phòng dạy được cả lý thuyết và thực hành, số phòng học, trang thiết bị giảng dạy cho mỗi nghề, nếu áp dụng theo phương pháp dạy tích hợp cũng sẽ tăng hơn. Bên cạnh đó, giáo viên giảng dạy cũng phải bảo đảm dạy lý thuyết và thực hành nghề. Theo thống kê, hiện số giáo viên trong các cơ sở dạy nghề có đủ điều kiện chiếm 40% là thách thức lớn đối với các cơ sở dạy nghề khi chuyển sang hình thức dạy học tích hợp.

Mới đây, tại hội thảo về dạy học tích hợp do Trường cao đẳng nghề Bách nghệ, cao đẳng nghề Duyên hải phối hợp tổ chức, nhiều đại biểu làm công tác quản lý và giáo viên dạy nghề cho rằng: phải có sự thống nhất các nội dung chi tiết thể hiện trong giáo án tích hợp và hướng dẫn cụ thể tới các cơ sở dạy nghề, nhằm chỉnh lý chương trình khung theo hướng vẫn giữ nguyên kết cấu của chương trình, chỉ chỉnh lý nội dung giảng dạy trong các môn học/mô-đun theo hướng “tiếp cận theo kỹ năng” nhằm tạo thuận lợi cho giáo viên tổ chức dạy học tích hợp. Đồng thời, triển khai hướng dẫn cho giáo viên của các cơ sở dạy nghề trên toàn quốc phương pháp biên soạn giáo án tích hợp và tổ chức dạy học tích hợp đem lại hiệu quả trong dạy và học đạt chất lượng cao ở các cơ sở dạy nghề./.

Theo Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, tại Hải Phòng, đến nay 100% cơ sở dạy nghề trên địa bàn thành phố đều xây dựng và ra quyết định ban hành chương trình dạy nghề của đơn vị mình trên cơ sở chương trình khung do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành. Cụ thể: các cơ sở dạy nghề xây dựng và áp dụng số chương trình dạy nghề là: 74 chương trình dạy nghề (trình độ cao đẳng); 102 chương trình (trình độ trung cấp) và 345 chương trình (trình độ sơ cấp). Thời lượng thực hành ở các chương trình dạy nghề chiếm từ 70-80%, nội dung kiến thức tại các mô đun, môn học, cơ bản gắn với thực tế sản xuất, phù hợp với công nghệ trong giai đoạn hiện nay.

Thanh Giang