Cách nào hút học sinh học nghề?

09-07-2013 09:32 - Theo: laodong.com.vn

Mỗi năm, nước ta có hàng triệu học sinh tốt nghiệp THPT nhưng chưa đến 50% tiếp tục theo học đại học, cao đẳng; tỉ lệ theo học trường nghề rất khiêm tốn. Đến thời điểm này, làm cách nào để thu hút học sinh học nghề vẫn là bài toán khó với ngành giáo dục.

>> Khoảng 2.000 học sinh không vào được trường công lập
>> Phân luồng học sinh sau trung học: Địa phương vào cuộc
>> Khó khăn trong hướng nghiệp cho học sinh tốt nghiệp THCS
>> Hướng nghiệp cho thanh niên: Gia đình, nhà trường, doanh nghiệp chung tay

Tra cứu thông tin tuyển dụng tại một phiên giao dịch việc làm.

Những tồn tại


Bộ Giáo dục và Đào tạo từng đặt mục tiêu đến năm 2010 các trường trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề phải thu hút được 15% học sinh trong độ tuổi nhưng mục tiêu này đã hoàn toàn phá sản! Đến nay, tỉ lệ học sinh tốt nghiệp THCS vào trường nghề chỉ đạt khoảng 2,5 - 3%, với hệ trung cấp chuyên nghiệp là 1,4 - 1,8%. Điều đáng buồn là số học sinh tốt nghiệp THPT ở hai khu vực miền núi phía bắc và Đồng bằng sông Cửu Long không tiếp tục đi học bất cứ hệ nào chiếm tới 30%.

Theo TS. Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), khi chúng ta có thể phổ cập THPT thì cũng không nhất thiết tất cả học sinh phải học tiếp THPT sau khi tốt nghiệp THCS mà các em có thể đi theo những "luồng" khác. Theo nhiều cuộc khảo sát, đa số học sinh muốn thi vào các trường đại học, cao đẳng hơn là theo học tại các trường dạy nghề. Theo quan niệm của các em, thậm chí là của cả các bậc phụ huynh, học sinh tốt nghiệp các trường nghề khó xin việc hơn tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Bên cạnh đó, nhiều học sinh e ngại thu nhập của học sinh tốt nghiệp trường nghề sẽ thấp, không đảm bảo được cuộc sống.

Cùng với những lý do từ phía các nhà trường phổ thông và các em học sinh, còn nguyên nhân từ chính các trường nghề. Thực tế, hiện nay quy mô, cơ sở vật chất và chất lượng đào tạo... của các trường nghề còn rất hạn chế, chưa thuyết phục được học sinh.

Tái cơ cấu?


Để thu hút đông đảo học sinh theo học các trường nghề, theo ông Vinh, trước hết cần xoá bỏ tâm lý chuộng bằng cấp. Song song đó, chúng ta nên cơ cấu lại hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng bổ sung luồng giáo dục nghề sau trung học, có thể gọi là cao đẳng chuyên nghiệp dành cho học sinh tốt nghiệp THPT có nhu cầu học nghề.

TS Nguyễn Đức Trí, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cũng đề nghị nâng cấp, chuyển đổi hệ trung cấp chuyên nghiệp thành hệ cao đẳng hai năm để tuyển người có bằng tốt nghiệp THPT hoặc tương đương thực hiện các chương trình đào tạo theo hướng nghề nghiệp - ứng dụng, thuộc hệ thống giáo dục nhà nước, liên thông với đại học.

Ông Hà Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh - sinh viên (Tổng cục Dạy nghề) cho biết, tổng ngân sách chi thường xuyên mỗi năm cho lĩnh vực dạy nghề (do Bộ Lao động Thương binh và Xã hội quản lý) của cả nước khoảng 7.000 tỉ đồng, chưa kể khoảng 1.000 tỉ đồng thuộc chương trình mục tiêu quốc gia dành cho dạy nghề. Đối với trường trung cấp chuyên nghiệp, không có chương trình mục tiêu đang là thách thức rất lớn để đảm bảo chất lượng đào tạo trong khi quy mô tăng đến trên 650.000 học sinh và trên 18.000 giáo viên. Mức chi ngân sách hằng năm khoảng 3.000 tỉ đồng chỉ đảm bảo cho các trường hoạt động ở mức tối thiểu.

Cũng theo ông Phương, chúng ta phải làm tốt hơn nữa chất lượng giáo dục phổ thông, tạo đầu vào tốt cho giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, còn dạy nghề cần gắn rất chặt với nhu cầu doanh nghiệp, giảm bớt sự trông chờ vào ngân sách eo hẹp của Nhà nước, cần khuyến khích mạnh mẽ hơn các doanh nghiệp đầu tư vốn để mở các cơ sở đào tạo nghề cho chính mình. Khi doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư đào tạo nhân lực cho chính mình chắc chắn sẽ hiệu quả hơn so với hiện nay.

Về vấn đề quản lý chồng chéo, thiếu nhất quán, ông Vinh nhận định việc tách dạy nghề ra khỏi khối giáo dục nghề nghiệp thành hai mảng riêng biệt đã tạo ra nhiều bất hợp lý. Sự bất cập thể hiện ở một cơ sở giáo dục nghề nghiệp chịu nhiều đầu mối quản lý và các đầu mối này có nhiều việc làm chồng chéo nhau, đầu tư phân tán. Tính hội nhập đòi hỏi phải thống nhất các chuẩn mực về trình độ để nhà đầu tư biết được nguồn nhân lực tương đối rõ ràng, qua đó công nhận văn bằng giữa các quốc gia, căn cứ trả lương người lao động, xuất khẩu lao động...
Xem thêm các tin về: Cách nào hút học sinh học nghề?