Thuần phong mỹ tục là gì vậy?

15-12-2013 13:05 - Theo: ihay.thanhnien.com.vn

Những năm gần đây, mỗi ngày mở trang báo ra, công chúng lại dễ dàng tìm thấy những thông tin về một bộ ảnh, triển lãm bị ngừng hoạt động, một bộ phim bị cấm công chiếu, hoặc cô ca sĩ, người mẫu nào đó bị cấm biểu diễn vì những vấn đề liên quan đến 'thuần phong mỹ tục.

>> Sốc với màn khỏa thân để giảm cân của thí sinh 'Người giấu mặt'
>> Sao Việt 'nóng' với 'cảnh nóng' trong Người giấu mặt
>> Xuân Lan: 'Đừng mang bằng cấp để lòe thiên hạ'
>> Mai Thỏ: “Bị ghét thì thở thôi người ta cũng khó chịu rồi”

Dân mạng tranh cãi ảnh chụp chữ 'Sex' trong Hoàng thành Thăng Long 1
Bức ảnh kỷ yếu của sinh viên Học viện Ngân hàng bị ném đá vì phản cảm ''trái thuần phong mỹ tục'' - Ảnh chụp màn hình

Cụm từ này xuất hiện nhiều đến nỗi nó đã trở thành nguyên nhân chung cho mọi vấn đề "nhạy cảm" bị cơ quan chức năng và dư luận đưa ra xem xét, người nói không cần giải thích nhiều và người nghe cũng chỉ cần biết có thế.

Nhưng "thuần phong mỹ tục" là gì, hiếm ai định nghĩa được cho cặn kẽ, ngay cả những người vẫn thường nhân danh "thuần phong mỹ tục" để đánh giá quan điểm, cách sống, cách làm của người khác có lẽ cũng chưa một lần chạm đến cái định nghĩa vẫn còn nằm trong góc khuất. Phải chăng chính vì mù mờ, nên quá tiện cho kẻ chê và khiến không ít người ưa đổi mới phải thiệt thòi.

Một bức ảnh hơi "mát mẻ", một cảnh "nóng" trong bộ phim, một phát ngôn chưa trau chuốt cẩn thận của một người nổi tiếng, tất cả dễ dàng bị quy kết là không phù hợp "thuần phong mỹ tục". Dẫu biết rằng mỗi sản phẩm công bố trước công chúng đều không tránh khỏi sự đánh giá cả tích cực lẫn tiêu cực, cá tính càng khác biệt càng khó được tiếp nhận.

Nhưng cái cách chúng ta vội vàng nhìn vào mặt nổi của một sự việc, sợ hãi trước cái lạ của nó để rồi phản bác trước khi phân tích những giá trị sâu hơn, liệu có công bằng? Khi một bức ảnh đã bị phê phán trái với "thuần phong mỹ tục', vô tình người ta không còn nhớ đến những yếu tố đã làm nên nó: ekip và người mẫu đã cực khổ thế nào, bố cục, ánh sáng, khoảnh khắc trong bức ảnh ra sao… Nếu người ta khen, chê những điều ấy, tôi tin rằng ngay cả lời chê cũng sẽ mang yếu tố tích cực.

Nếu theo cách hiểu đơn thuần, "thuần phong mỹ tục" có thể là sự kín đáo, tế nhị khi nhắc đến những vấn đề tính dục nhạy cảm. Đơn cử như ở Paris, nhiếp ảnh gia nào đó có thể chụp bộ ảnh những nụ hôn tuyệt đẹp khắp mọi nơi trong thành phố, thì cái sự hôn nhau ở Việt Nam luôn được gắn với những cụm từ "lộ liễu", "phản cảm".

Nụ hôn thì có xấu không? Chưa từng có áng văn, thơ nào nói nụ hôn là xấu, khoa học cũng minh chứng nó tốt cho cả sức khỏe lẫn tinh thần. Hai người yêu nhau, trao nhau một nụ hôn là hình ảnh đẹp vô cùng, nhưng trong mắt những người xung quanh thì dường như không phải vậy. Mọi người thường nói giới trẻ đang thiếu chỗ chơi, nhưng tôi thấy giới trẻ còn thiếu chỗ để yêu nhau.

 
 Nếu ở VN, một nụ hôn trên đường giữa thanh thiên bạch nhật như thế này rất có thể bị sẽ coi là ''trái thuần phong mỹ tục'' - Ảnh minh họa



Nếu coi "thuần phong mỹ tục" là điều mà ông cha ta xưa để lại, liệu có đúng chăng?

Nhìn vào kho tàng văn hóa dân gian các dân tộc, sẽ không hiếm những bức tượng điêu khắc, hình vẽ miêu tả các tư thế quan hệ tình dục nam nữ, ngay cả kho tàng truyện dân gian cũng chẳng ngại đề cập đến những vấn đề nhạy cảm.

Tín ngưỡng phồn thực, tục thờ sinh thực khí Linga và Yoni vẫn còn tồn tại đến ngày nay chẳng phải cũng là biểu hiện của sự mạnh bạo, hồn nhiên của ông bà ta xưa đối với chủ đề mà ngày nay chúng ta không dám nói tới.

Vậy thì "thuần phong mỹ tục" thường được lấy ra làm khuôn vàng thước ngọc có lẽ cũng chỉ là một luồng tư tưởng du nhập vào sau đó. Gìn giữ nó đến đâu, cởi mở đến đâu, nên xem xét trước khi vơ đũa cả nắm.

"Thuần phong mỹ tục" xuất phát là một ý nghĩa tốt, nhưng nếu vin vào đó để phủ nhận những đổi mới cần có thì vô tình lại trở thành cổ hủ. Trong một xã hội mà đời sống của mỗi cá nhân càng được tôn trọng, cá tính của mỗi người cần được đề cao, không thể cào bằng lối sống của mỗi người vào một khuôn khổ vô hình nào đó.

 
"Thuần phong mỹ tục" xuất phát là một ý nghĩa tốt, nhưng nếu vin vào đó để phủ nhận những đổi mới cần có thì vô tình lại trở thành cổ hủ


Xét cho cùng, đúng hay sai cũng chỉ được quyết định dựa vào số đông, truyền thống cũng chỉ là thứ tồn tại lâu đời. Càng xem trọng "thuần phong mỹ tục", chúng ta càng nên có những ứng xử văn minh hơn trong xã hội hiện đại.

Ví dụ phân biệt các dòng phim dành cho các lứa tuổi riêng biệt, tránh cảnh cắt xoẹt không thương tiếc một tác phẩm nào đó, tạo không gian cho giới trẻ yêu nhau, để họ không phải kéo nhau vào chỗ tối yêu đương lén lút. "Thuần phong mỹ tục" nói chung là cái đẹp, mà cái đẹp nói chung thì nên dành để yêu thương mỗi con người.

Tôi bỗng chợt nghĩ đến cái quan niệm của khá nhiều người, rằng đi bar là hư hỏng. Nhưng suy nghĩ đó phần lớn lại là của những người chưa bước chân đến bar bao giờ. Vội vã áp đặt "thuần phong mỹ tục" để chê bai một điều mà mình chưa hiểu rõ, dường như là một căn bệnh trầm kha.

Chưa đi bar, bạn chỉ nghe được một vài lời đồn đại vu vơ mà không biết được rằng bar kỳ thực là một chốn thi vị và hào sảng thế nào. Rượu là để thưởng thức và một bartender tận tụy luôn biết bạn cần uống gì như một người bạn biết lắng nghe. Bar cũng có những góc tinh tế như vậy, và bạn, nếu chưa hiểu rõ cũng đừng vội phủ cho nó lớp áo xập xình và hư hỏng.

Quay trở lại chủ đề đang gây xôn xao dư luận trong những ngày gần đây: ''cởi áo giảm cân'' trong chương trình Người giấu mặt. Có phản đối, có đồng tình dù yếu ớt hơn, lại nói lên một điều: Phù hợp hay không phù hợp "thuần phong mỹ tục", chúng ta khoan hãy nói đến bởi định nghĩa về điều này còn quá mơ hồ.

Nhưng cư xử với công chúng một cách văn minh hơn là điều mà ekip thực hiện chương trình hoàn toàn có thể làm được. Một bộ phim được gắn mác không dành cho trẻ em khác với một chương trình truyền hình phát sóng toàn quốc. Khi công chúng không biết trước sẽ được xem những gì, nên chăng những người thực hiện hãy thận trọng hơn với những gì mình đưa ra. Tránh "sốc" cho khán giả cũng là một cách tôn trọng để họ đi cùng chương trình đến phút cuối cùng.

"Thuần phong mỹ tục" vẫn là một cụm từ dù quen thuộc vẫn quá mơ hồ. Có lẽ với những quan điểm bị "ném đá", những sản phẩm bị gạt bỏ, những lối sống bị chê bai, chúng ta cần một lý do cụ thể hơn là cách nói "không phù hợp thuần phong mỹ tục" chung chung.

Viên Miên

Xem thêm các tin về: Thuần phong mỹ tục là gì vậy?