Quá trình phát triển của thai nhi

15-08-2013 10:40 - Theo: nongnghiep.vn

Tôi được biết thai nhi khi ở trong bụng mẹ sẽ được bảo vệ bởi nước ối. Vậy giáo sư cho tôi hỏi, khi chức năng hô hấp của bé được hoàn thiện (tầm 8, 9 tháng) thì tại sao bé vẫn có thể hô hấp trong môi trường nước ối được mà không có hiện tượng ngạt hay sặc nước như chúng ta? Khi ở trong bụng mẹ thì bé phát triển ra sao.

>> Chiều dài và cân nặng thai nhi theo tuần tuổi
>> Cứu sống thai nhi có mẹ bị động kinh hôn mê
>> Hiểu con từ trong bụng mẹ
>> Phòng bệnh tâm phế mạn ở người cao tuổi

Vũ Đình Minh, Hải Hậu, Nam Định

Ở tuần lễ thứ 10, tất cả các cơ quan nội tạng của bé hầu như đã được hình thành đầy đủ và bắt đầu hoạt động một cách nhịp nhàng với nhau. Não bộ phát triển với tốc độ rất nhanh vào tuần lễ này, có khoảng 250.000 tế bào thần kinh mới được sản sinh ra mỗi một phút!


Ảnh minh họa

Khi những thay đổi bên ngoài diễn ra như sự tách biệt rõ ràng của các ngón tay và các ngón chân và đoạn cuối của sống lưng biến mất, thì các thay đổi bên trong cũng đang diễn ra cùng lúc. Các mầm răng bên trong miệng cũng được hình thành, và đường dẫn khí trong hệ hô hấp được hoàn thiện. Từ khí quản đến phế nang của bé hình thành rõ 23 lần phân nhánh, tiểu phế quản được tính thừ lần phân nhánh thứ 20. Từ lần phân nhánh thứ 17 (tiểu phế quản hô hấp) mới có chức năng trao đổi khí, trước đó chỉ có chức năng dẫn khí...

Tuần lễ thứ 5 người mẹ mang thai, khi lồng ngực của bé nhô rõ, che chắn cho tim. Sang tuần thứ 6, khi bộ máy hô hấp hình thành rõ nét hơn, nếu siêu âm đã nhận ra tim thai bắt đầu đập, hệ hô hấp của bé bắt đầu có dấu kết nối với nhau thai của mẹ. Đến tuần thứ 7, bé đã có thể thực hiện hô hấp và thải những chất bẩn của bé ra ngoài túi ối. Đến tuần thứ 13 thai kỳ, khi bánh nhau thai phát triển cung cấp oxy cho thai nhi, bé đã bắt đầu có những dấu hiệu rõ nét thực hiện hô hấp, và lúc này, cơ hô hấp đã có cơ chế hoạt động. Số lượng sợi cơ và hệ võng nội cơ tương (sarcoplasmic reticulum) vẫn còn tiếp tục phát triển sau khi bé ra đời.

Từ tuần 24 đến 32 của thai kỳ, mặc dù bé vẫn nhận được lượng oxy từ bánh nhau, nhưng phổi của bé sẽ chỉ bắt đầu hoạt động để tự nhận oxy ngay sau khi bé được sinh ra. Để chuẩn bị cho cuộc sống bên ngoài sau này, phổi bé đã bắt đầu sản xuất ra chất surfactant. Các cơ hô hấp và lồng ngực tiếp tục được hoàn thiện cho đến khi bé ra đời. Nếu trẻ sinh non, cơ hòanh rất mau "mệt" do hệ võng nội cơ tương chưa phát triển. Hệ sụn xương, cơ hô hấp tiếp tục phát triển. Lúc sinh lồng ngực mềm, dễ biến dạng. Cho đến 1 tuổi lồng ngực của bé mới có thể giống như người lớn.

Quá trình biệt hóa của hệ hô hấp bắt đầu từ tuần thứ 4-5 của thai nhi, hình thành phổi của bé, khi mầm phổi nguyên thủy thoát khỏi ống nội bì để phân chia thành tế bào đảm trách các chức năng khác nhau trong bộ máy hô hấp. 

Trong bào thai, phổi là 1 tạng đặc không chứa khí, sự hô hấp tế bào chủ yếu nhờ vào sự trao đổi chất dinh dưỡng và oxy từ máu mẹ qua hệ tuần hoàn bào thai. Chỉ có khoảng 10% máu từ động mạch phổi đi lên phổi và 90% không qua phổi mà đi tắt qua lỗ bầu dục và ống động mạch vào động mạch chủ xuống.

Đến tuần thứ 37 của thai kỳ, phổi của bé đã trưởng thành và sẵn sàng thích ứng với cuộc sống bên ngoài. Đây là bước cuối cùng khẳng định hệ hô hấp bé đã hoàn thiện.

* Tôi nghe một số người nói, trên tàu hỏa chất thải vệ sinh do chúng ta thải ra sẽ được xả trực tiếp xuống đường ray. Đến những khu dân cư thì hệ thống sẽ được khóa lại còn đến những nơi không có dân cư sinh sống sẽ được xả ra. Tôi muốn hỏi giáo sư có đúng như vậy không?

Đồng Thị Khánh, Phong Điền, Thừa Thiên-Huế

Theo Cục Đường sắt, sơ bộ mỗi ngày trên tuyến đường sắt Bắc Nam có khoảng 6 tấn phân và 40.000 lít nước tiểu xả thẳng xuống đường sắt, bình quân mỗi năm 3.800 tấn. Tuy nhiên, đến nay mới có 10% toa xe lắp thiết bị vệ sinh tự hoại có thu gom chất thải. Trước thực trạng này, Bộ GTTVT cho rằng, chậm nhất vào năm 2015, ngành đường sắt không đổ chất thải ra đường, dù khó khăn về kinh phí cũng phải làm...

Xem thêm các tin về: Quá trình phát triển của thai nhi